Zasiłek pielęgnacyjny

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Zasiłek pielęgnacyjny – świadczenie rodzinne, wprowadzone Ustawą o zasiłkach rodzinnych i pielęgnacyjnych z 1995, uzupełnione Ustawą o świadczeniach rodzinnych z 2003. Zasiłek jest przyznawany w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje opiekunom: niepełnosprawnego dziecka, osoby niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; osoby niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia; osoby, która ukończyła 75 lat. Świadczenie przysługuje niezależnie od dochodu rodziny i osoby, dlatego przyznawane jest nie na okres zasiłkowy, ale na okres ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności. Świadczenie wypłacane jest co miesiąc. W 2000 zasiłek pielęgnacyjny wynosił 120,64 zł, w 2004 r. – 144,25 zł, w latach 2006-2017 153 zł, w 2018 - 184,42 zł, od 2019 – 215,84 zł. Zasiłek nie podlega corocznej waloryzacji, jego weryfikacja odbywa się co 3 lata nie dając gwarancji podwyższenia kwoty. Zasiłek wypłacany jest przez urzędy właściwe dla świadczeniobiorcy ze względu na miejsce jego zamieszkania, gmina często wypłaca go za pośrednictwem ośrodków pomocy społecznej. Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Liczba i wysokość świadczeń wynosiła w 2010 – 108,4 tys. (667,1 mln zł), w 2015 – 111,7 tys. (1595 mln zł), w 2021 – 191 tys. (4460,2 mln zł).

Źródła: W. Koczur, Ochrona socjalna dziecka w nowym systemie świadczeń rodzinnych, „Polityka Społeczna” 2004, nr 9; M. Lewandowicz-Machnikowska, Zbieg prawa do świadczeń opiekuńczych i świadczeń z ubezpieczenia społecznego – uwagi de lege ferenda, „Acta Universitatis Wratislaviensis. Przegląd Prawa u Administracji” 2019, nr 3944; Ustawa z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych i pielęgnacyjnych, Dz. U. 1995, nr 4, poz. 17.