Patronat nad Dziećmi Rezerwistów Pozbawionymi Opieki Rodzicielskiej

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Patronat nad Dziećmi Rezerwistów Pozbawionymi Opieki Rodzicielskiej – organizacja opiekuńcza powstała w Łodzi w październiku 1916 na bazie działającego od sierpnia 1914 Łódzkiego Kuratorium Obywatelskiego nad Rodzinami Rezerwistów, powołanego w celu wsparcia finansowego dla rodzin osób powołanych do wojska. W 1916 z zakresu działania Kuratorium wyodrębniono opiekę nad tymi dziećmi rezerwistów, które były sierotami, bądź pozostawały bezdomne. Tę formę działalności opiekuńczej przejął w październik Patronat nad Dziećmi Rezerwistów Pozbawionymi Opieki Rodzicielskiej, wspierany finansowo m. in. przez Łódzką Miejscową Radę Opiekuńczą. W ramach Patronatu powstały trzy autonomiczne sekcje prowadzące działalność pomocową dla sierot należących do trzech największych łódzkich grup wyznaniowych – katolicka, ewangelicka i żydowska (dzieci pozostałych wyznań trafiały pod opiekę zarządu głównego Patronatu). Opieką obejmowano dzieci rezerwistów wdowców, dzieci tych rezerwistów, których żony nie mogły z różnych przyczyn sprawować nad nimi opieki oraz niepełnoletnie rodzeństwo rezerwistów utrzymywane przez nich przed wojną. Podstawowym celem było dążenie do znalezienia dzieciom miejsca do mieszkania u członków bliższej lub dalszej rodziny, bądź u bliskich znajomych rodziców. W sytuacji braku możliwości znalezienia takich opiekunów Patronat umieszczał podopiecznych w ochronach, schroniskach, przytułkach i sierocińcach. Przekazywane przez Magistrat zasiłki przysługujące na dzieci rezerwistów Patronat przekazywał opiekunom, bądź instytucjom, w których dzieci przebywały. W 1917 pod opieką Patronatu znajdowało się łącznie 638 dzieci (398 katolików, 112 ewangelików, 109 żydowskich i 19 prawosławnych), najwięcej podopiecznych było w maju 1918 – 713. Patronat działał do końca wojny, później opieka nad dziećmi żołnierzy prowadzona była przez katolickie schronisko „Strzecha Wojenna”, ewangelicki Dom Sierot Wojennych i żydowski Przytułek Towarzystwa Opieki nad Sierotami i Dziećmi Rezerwistów.


Źródła: J. Sosnowska, Opieka nad dziećmi w Łodzi w latach I wojny światowej, Łódź 2017; N. Stolińska-Pobralska, Instytucje opieki nad dzieckiem w międzywojennej Łodzi, Łódź 2002; P. Zwoliński, Działalność społeczno-dobroczynna Kościoła łódzkiego w okresie międzywojennym, Łódź 2006.