Ostrowski Aleksander

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Ostrowski Aleksander – ur. 12.09.1810 w Warszawie, zm. 6.05.1896 w Maluszynie; W latach 1827-1829 studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim. W okresie 1829-1830 przebywał z Henrykiem Potockim na studiach w Monachium, tam poznał Adama Mickiewicza. Walczył w powstaniu listopadowym, osadzony w fortecy w Ołomuńcu, po amnestii nie udał się na emigrację. Wyznawał pogląd, iż praca na rzecz Polski poza granicami kraju jest bezużyteczna i szkodliwa. Po wyjściu na wolność zajął się prowadzeniem dóbr maluszyckich. W 1845 założył cukrownię w folwarku Sieliczka. Zaangażowany w działalność mającą na celu polepszenie bytu ludności wiejskiej. Fundował pensje emerytalne oficjalistom i służącym, a także wdowom po nich i sierotom. Założyciel szkółek wiejskich. Stworzył kasę wkładowo-pożyczkową, gdzie można było na procent zachować zaoszczędzone pieniądze, dzięki czemu potrzebujący mogli otrzymywać pożyczki. W działalności na rzecz oświaty organizowanej na terenie majątku wspierał aktywność swojej żony Heleny Ostrowskiej, która pełniła bezpośredni nadzór nad szkołami. A. Ostrowski pełnił oficjalną funkcję zwierzchnią. W szkołach dbano o odpowiedni dobór nauczycieli, korzystne warunki bytowe a także opiekę medyczną. W Maluszynie zorganizowano szpital, który prowadził felczer Józef Bogdański. Nauczyciele mogli korzystać ze zbiorów biblioteki Ostrowskich. W dobrach maluszyckich działały szkoły w: Maluszynie, Silniczce, Radoszewicy, Krzętowie i Trzebcach. Od 1848 redaktor „Roczników Gospodarstwa Krajowego”. W 1858 został radcą Dyrekcji Głównej Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego z guberni kaliskiej oraz wiceprezesem (od 1859) Towarzystwa Rolniczego. Od1861 członek Rady Stanu. W 1863 dyrektor Komisji Spraw Wewnętrznych. W 1882 jako pierwszy wprowadził w swojej cukrowni oświetlenie elektryczne za pomocą lamp łukowych.

Źródła: L. Górski, Aleksander Ostrowski, Warszawa 1896; K. Studnicka-Mariańczyk, Domena Ostrowskich z Maluszyna. Przykład przemian kapitalistycznych w polskim rolnictwie XIX wieku, Warszawa 2014; K. Studnicka-Mariańczyk, Helena z Morsztynów Ostrowska (1815-1888) – fundatorka i animatorka edukacji z Maluszyna, „Echa Przeszłości” 2022, nr 23; K. Studnicka-Mariańczyk, Siedziba ziemiańska rodziny Ostrowskich z Maluszyna, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie” 2009, z. 10.