Opieka nad młodzieżą kończącą szkoły podstawowe

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Opieka nad młodzieżą kończącą szkoły podstawowe – działania na rzecz zapewnienia opieki młodzieży kończącej szkołę podstawową, z reguły niekontynuującej nauki i równocześnie niemogącej podjąć pracy ze względu na zbyt młody wiek. Uchwałą Prezydium Rządu z 1951 powołano szkolnictwo zawodowe z 4 typami szkół: szkoły roczne, przysposobienia zawodowego dla młodzieży 16-19 letniej (czas nauki od 4 do 11 miesięcy z egzaminem na tytuł kwalifikacyjny w danym zawodzie), 2-letnie zasadnicze zawodowe, 3-4-letnie technika zawodowe, szkoły majstrów (dla robotników z doświadczeniem zawodowym). Wszystkie podlegały Centralnemu Urzędowi Szkolenia Zawodowego. Od przyjęcia Ustawy z 1958 o zatrudnieniu młodzieży poniżej 18 roku życia, kształcącej się w szkole ogólnokształcącej lub zawodowej, rozwijały się szkoły przyzakładowe. Ustawa o rozwoju systemu oświaty i wychowania z 1961 wprowadzała podział szkół zawodowych na podbudowie 8-letniej szkoły podstawowej na: szkoły przysposobienia rolniczego, zasadnicze szkoły zawodowe, technika i licea zawodowe. Szkoły zasadnicze były samodzielnymi jednostkami lub istniały przy zakładach pracy. Nauka trwała 2 lub 3 lata. Dla młodzieży pracującej w rolnictwie (po szkole podstawowej i tych, którzy nie ukończyli 16 roku życia, bez świadectwa szkoły podstawowej), powołano 2-letnie szkoły przysposabiające do zawodu rolnika z klasami uzupełniającymi. W szkołach średnich zawodowych wyodrębniono technika i licea zawodowe (4–5 lat). Do innej grupy szkół należały: technika i licea zawodowe dla absolwentów zasadniczych szkół zawodowych, technika dla absolwentów szkół przysposobienia rolniczego i szkoły dla absolwentów liceów ogólnokształcących. W 1970 tylko 18% absolwentów szkół podstawowych kontynuowało naukę w liceach ogólnokształcących. W technikach kształciło się 16% młodzieży, która opuściła szkoły podstawowe, w zasadniczych szkołach zawodowych i szkołach przysposobienia rolniczego naukę kontynuowało aż 53% młodzieży.

Źródła: A. Gładysz, Oświata – kultura – nauka w latach 1947–1959, Warszawa – Kraków 1981; S. Kwiatkowski, Problematyka szkolnictwa zawodowego na Zjeździe Oświatowym, „Szkoła Zawodowa” 1957, nr 7; A. Suchowiecka, System kształcenia zawodowego lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku na łamach „Szkoły Zawodowej”, https://dspace.uni.lodz.pl/bitstream/handle/11089/36160/145-157_Suchowiecka.pdf?sequence=4&isAllowed=y [dostęp:10.03.2023]; Uchwała Prezydium Rządu z dnia 23 czerwca 1951 roku w sprawie ustroju szkolnictwa zawodowego, M. P. 1951, nr A-59, poz. 776; Ustawa z dnia 15.07.1961 r. o rozwoju oświaty i wychowania, Dz. U. 1961, nr 32, poz. 160.