Opieka nad dziećmi chorymi po II wojnie światowej

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Opieka nad dziećmi chorymi po II wojnie światowej – system działań opiekuńczych państwowej opieki zdrowotnej przeznaczony dla dzieci i młodzieży zróżnicowany w zależności od wieku dzieci i rodzaju schorzenia. Działania realizowane były we współpracy z placówkami opieki przedszkolnej i szkolną służbą zdrowia. Uprawnienia do korzystania z opieki przysługiwały wszystkim dzieciom. Podstawę prawną państwowej służby zdrowia  stanowiły ustawy z 1948, 1950 i 1951. Podstawowym elementem opieki nad dziećmi chorymi w wieku do 3 roku życia były poradnie dla dzieci w ośrodkach zdrowia, w których udzielano pomocy lekarskiej i pielęgniarskiej jeszcze przed urodzeniem dziecka. Chore dzieci kierowane były do gabinetów specjalistycznych, których głównym zadaniem była opieka nad dzieckiem przewlekle chorym. Leczenie szpitalne realizowane było w szpitalach rejonowych. Pomoc doraźna w przypadku ostrych zachorowań udzielana była przez placówki pogotowia ratunkowego. Wezwania do dzieci w wieku do 9 roku życia traktowane były jako wezwania nagłe. Dzieci chore w wieku 3-7 lat miały zagwarantowaną pomoc lekarską analogicznie do systemu dla dzieci 0-3. Dzieci wymagające leczenia szpitalnego korzystały ze szpitali dziecięcych. Istotną rolę spełniały też gabinety lekarsko-pielęgniarskie w przedszkolach. Dzieciom przysługiwała pomoc stomatologiczna. W przypadku dzieci w wieku powyżej 7 lat i młodzieży oprócz możliwości korzystania z poradni lekarskich, szpitali, sanatoriów i innych placówek specjalistycznych opieka realizowana była we współpracy z opieką lekarską i higieniczną szkolną. Dla młodzieży przeznaczone były placówki studenckie służby zdrowia. W latach 1971-1975 dokonano reorganizacji systemu polegającej na zespoleniu lecznictwa otwartego i zamkniętego oraz stacji pogotowia ratunkowego w Zespół Opieki Zdrowotnej (ZOZ) Do zespołu włączono Dział Służb Społecznych. Ważną rolę w ZOZ zajmowali lekarze rejonowi i pielęgniarki środowiskowe.

Źródła: J. Indulski, B. Kleczkowski, J. Leowski, Organizacja ochrony zdrowia, Warszawa 1978; A. Pacho, Organizacja służby zdrowia w PRL, Warszawa 1972; K. Prętki, Przekształcenia systemu ochrony zdrowia w Polsce po II wojnie światowej, Poznań 2007; M. Staniewicz, Organizacja opieki zdrowotnej. Profilaktyka i leczenie. Higiena szkolna, [w:] Opieka na dziećmi i młodzieżą w Warszawie. Przewodnik działalności opiekuńczej i społeczno-wychowawczej, red. K. czajkowski, Warszawa 1965; L. Wdowiak, Zarys organizacji służby zdrowia w Polsce, Lublin 1981.