Opieka nad dorastającą młodzieżą

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Opieka nad dorastającą młodzieżą – forma opieki nad młodzieżą, na którą składają się: 1) młodzieżowe ośrodki socjoterapii (MOS) – placówki oświatowe, działające na podstawie ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Kierowana jest do nich, na podstawie wniosku opiekunów prawnych, niedostosowana społecznie młodzież (naruszanie zasad współżycia społecznego, popełnienie czynu zabronionego, systematyczne uchylanie się od obowiązku szkolnego lub kształcenia zawodowego, używanie alkoholu lub innych środków, uprawianie nierządu, włóczęgostwo, udział w grupach przestępczych); 2) młodzieżowe ośrodki wychowawcze (MOW) – ośrodki resocjalizacyjno-wychowawcze dla osób w wieku 10-18 lat. Sądy rodzinne i dla nieletnich, kierują do nich młodzież niedostosowaną społecznie, również z niepełnosprawnością intelektualną, i wymagającą stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy, wychowania i resocjalizacji. W 2022 w Polsce było 90 MOW. 3) Schroniska dla nieletnich (zwykłe i interwencyjne) – o funkcjach diagnostycznych, resocjalizacyjnych i profilaktycznych. Dla osób w wieku 13-21 lat, które są podejrzane o dokonanie czynu karalnego lub przestępstwa. W 2022 r. były 4 schroniska (oraz 10 placówek łączących schroniska i zakłady poprawcze) dla 452 nieletnich. 4) Zakład poprawczy – dla osób w wieku 13-17 lat (jeżeli po ukończeniu 17 roku życia nie zostali skazani na karę pozbawienia wolności), stosowany, gdy wcześniej zastosowane środki wychowawcze nie osiągnęły zamierzonych celów. Dzielą się na: resocjalizacyjne otwarte (młodzieżowe ośrodki adaptacji społecznej), półotwarte, zamknięte, o wzmożonym nadzorze wychowawczym); resocjalizacyjno-rewalidacyjne; resocjalizacyjno-terapeutyczne. Ich zadaniami jest m.in. resocjalizacja nieletnich, kształtowanie systemu wartości, likwidacja czynników wywołujących zaburzenia i negatywne zmiany. W 2022 r. w Polsce było 17 zakładów poprawczych dla 1277 osób.

Źródła: R. Lisewski, Młodzieżowy ośrodek socjoterapii jako ogniwo systemu profilaktyki i terapii dzieci i młodzieży, „Resocjalizacja Polska” 2013, nr 5; Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, Dz. U. 2011, nr 296, poz. 1755; Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, Dz. U. 2011, nr 296 poz. 1755; System Kierowania – Młodzieżowe Ośrodki Wychowawcze, https://www.ore.edu.pl/2017/10/system-kierowania-mlodziezowe-osrodki-wychowawcze/ (dostęp:4.03.2022);  Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich, Dz.U. 1982, nr 35, poz. 228; Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm., Dz. U. 1991, nr 95, poz. 425.