Opieka hospicyjna nad dziećmi

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Opieka hospicyjna nad dziećmi – opieka paliatywna nad dziećmi rozwijana w Polsce od przełomu lat 80. i 90. XX w. W latach 1988-1993 Klinika Opieki Paliatywnej w Poznaniu opiekowała się kilkudziesięciorgiem dzieci i młodzieży w ramach opieki domowej i kilkunastoma w opiece stacjonarnej. 25.10.1993 przy Ministerstwie Zdrowia i Opieki Społecznej powstała Krajowa Rada ds. Opieki Paliatywnej – organ wnioskujący, konsultacyjno-doradczy i opiniodawczy. Do połowy lat 90. XX w. ośrodki opieki paliatywno-hospicyjnej sporadycznie opiekowały się dziećmi. Do opieki paliatywnej kierowane były dzieci z chorobami, m.in. nowotwory złośliwe, poważne następstwa zatruć i urazów, całościowe zaburzenia rozwojowe, wrodzone choroby wirusowe, urazami okołoporodowymi, mózgowym porażeniem dziecięcym, skrajnym wcześniactwem. Opieką nad dziećmi zajmowało się m.in. Hospicjum Cordis w Mysłowicach (1990). W 1994 w Instytucie Matki i Dziecka utworzono Poradnię Leczenia Bólu dla Dzieci i Warszawskie Hospicjum dla Dzieci. W 1997 powstało Lubelskie Hospicjum im. Małego Księcia, w 1998 Łodzi Fundacja Gajusz realizowała pediatryczną opiekę paliatywną stacjonarnie i w domach chorych dzieci. W 1999 na zlecenie Ministerstwa Zdrowia w Instytucie Matki i Dziecka opracowano Standardy domowej opieki paliatywnej nad dziećmi. Świadczenia uregulowało Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 29.10. 2013 w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej. W opiece paliatywnej i hospicyjnej wykorzystywane były formy stacjonarne (hospicjum, oddział medycyny paliatywnej), domowe, ambulatoryjne (poradnia medycyny paliatywnej) i perinatalna opieka paliatywna. W 2019 funkcjonowało 71 hospicjów domowych dla dzieci, ich opieką objęto 2067 dzieci, opieką perinatalną – 478; w 2020 – odpowiednio 2098 i 501 dzieci, w 2022 – 2185 i 257 dzieci. W 2021 w stacjonarnych zakładach opieki długoterminowej i hospicyjno-paliatywnej pacjenci poniżej 18 roku życia stanowili 1,7% pacjentów (w 2015 – 1,6%).

Źródła: T. Dangel, Domowa opieka paliatywna nad dziećmi w Polsce, „Polska Medycyna Paliatywna” 2004, t. 3, nr 4; G. Kowalik, Idea opieki paliatywno-hospicyjnej – rys historyczny, „Studia Medyczne”, 2013 nr 2; U. Kurczewska, M. Jasińska, D. Orszulak-Michalak, Opieka paliatywna w Polsce – wybrane zagadnienia. Część I. założenia, organizacja i funkcjonowanie opieki paliatywnej, „Opieka farmaceutyczna” 2010, t. 66, nr 2; Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 października 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej, Dz. U. 2013, poz. 1347.