Okręg opiekuńczy

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Okręg opiekuńczy – wydzielony obszar na terenie miasta, w ramach którego organizowano działania w zakresie opiekuńczym skierowane do mieszkającej na tym terenie ludności. Okręgi opiekuńcze powstały w wyniku reorganizacji opieki społecznej w Warszawie w 1935. Wcześniej teren miasta podzielony był w oparciu o strukturę ośrodków zdrowia i działających przy nich Urzędów Sanitarnych. Centralnym punktem ześrodkowującym działalność w zakresie opieki otwartej w okręgu opiekuńczym był Ośrodek Zdrowia i Opieki. Znajdował się w każdym z okręgów opiekuńczych. Finalnie powstało 10 okręgów opiekuńczych. W końcu lat 30. ośrodki zdrowia i opieki jako ośrodki okręgów opiekuńczych znajdowały się: I – ul. Puławska 1, II – ul. Opaczewska 1, III – ul. Żelazna 56; IV – ul. Okopowa 1, V – ul. Spokojna 15, VI – Siedzibna 25, VII – ul. Grochowska 36, VIII – ul. Górnośląska 26, IX – ul. Św. Jerzego 191, X – ul. Marymoncka 5b. Okręgi opiekuńcze nie były równe terytorialnie, znaczenie miało rozmieszczenie ludności. Mniejsze znajdowały się na lewym brzegu Wisły, w centralnej, bardziej zagęszczonej ludnościowo części miasta. Przy wyznaczeniu okręgów opiekuńczych uwzględniono granice komisariatów Policji, które pozostawały w całości w ramach konkretnego okręgu opiekuńczego (liczba komisariatów była większa niż liczba okręgów opiekuńczych, w okręgach znajdowało się po kilka komisariatów). W pewnym zakresie uwzględniono tzw. okręgi statystyczne miasta Warszawy. W okręgu opiekuńczym działali również opiekunowie społeczni realizując swe zadania w ramach granic poszczególnych okręgów. Okręg opiekuńczy miał za zadanie usprawnić nadzór i koordynację działań opiekuńczych, a także ułatwić przygotowanie konkretnych usług społecznych zgodnie ze zdiagnozowanymi potrzebami ludności w danej części miasta.

Źródła: Opieka społeczna, „Rocznik Polityczny i Gospodarczy” 1936; Pomoc społeczna na terenie m. st. Warszawy. Informator 1937/8, Warszawa 1937; J. Starczewski, Materiały o organizacji i działalności Wydziału Opieki Społecznej i Zdrowia Publicznego Zarządu Miejskiego w m. st. Warszawie. T. 1, Rok budżetowy 1934/1935, Warszawa 1935