Ośrodki adopcyjno-opiekuńcze TPD

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Ośrodki adopcyjno-opiekuńcze TPD – placówki tworzone przez Towarzystwo Przyjaciół Dzieci od 1960, gdy w Warszawie przy Okręgu Stołecznym TPD powstał pierwszy ośrodek adopcyjny w Polsce (od 1962 pod nazwą Ośrodek Przysposobienia Dzieci). Prowadzili go m.in.: prezes Okręgu Stołecznego Jan Starczewski, wiceprezes Krystyna Krzywiec, Teresa Strzembosz, Zofia Dembińska. prof. Andrzej Stelmachowski, prof. Adam Strzembosz, prof. Franciszek Groer, prof. Seweryn Szer,  mec. Kazimierz Dyszlewski, dr Lidia Dzieniszewska-Klepacka. Ośrodki w pierwszych latach zajmowały się adopcją dzieci. Ośrodek w Warszawie w 1960 powołał sekcję adopcyjną z poradnią. Od 1965 ośrodki organizowały rodziny zastępcze, od 1968 rodzinne domy dziecka, od 1979 rodziny zastępcze terapeutyczne. Współpracowały z Wydziałem Zdrowia i Opieki Społecznej, Stołecznym Ośrodkiem Matki i Dziecka, Instytutem Matki i Dziecka, pielęgniarkami społecznymi ze szpitali położniczych, domami małego dziecka, z sądem dla nieletnich. Zakres działania regulowała Uchwała Prezydium Zarządu Głównego TPD z 29 lipca 1975. Zadaniami ośrodków było: zapobieganie odrzuceniu dziecka przez rodziców własnych, dobór kandydatów na rodziców adopcyjnych, zastępczych dla rodzin zastępczych i rodzinnych domów dziecka, dobór dzieci kwalifikujących się do rodzin adopcyjnych, zastępczych i rodzinnych domów dziecka, organizowanie przy pomocy Zarządu Wojewódzkiego TPD warunków materialnych dla rodzinnych domów dziecka (mieszkanie, wyposażenie, budżet), kształcenie i sprawowanie opieki oraz nadzoru nad rodzinami zastępczym, komitetami opiekuńczymi domów dziecka. Warszawki ośrodek powierzał do adopcji ok. 60 dzieci rocznie, najwięcej pod koniec lat 80. XX w. W 1994 na podstawie rozporządzenia Ministerstwa Edukacji Narodowej spośród dotychczasowych 49 placówek pozostało 9 Ośrodków Adopcyjno-Opiekuńczych TPD. Ich działalność uregulowało Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19.10.2007 w sprawie Ośrodków Adopcyjno-Opiekuńczych. W 1998 Towarzystwo Przyjaciół Dzieci prowadziło 14 placówek, w 2021 – 7.

Źródła: H. Kmiotek, E. Malicka, M. Stupak, 50 lat działalności Ośrodka Adopcyjno-Opiekuńczego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci w Warszawie Towarzystwa Przyjaciół Dzieci w Warszawie, http://adopcjatpd.pl/wp-content/uploads/2016/01/biuletyn.pdf (dostęp:6.02.2023); J. Matejek, Działalność ośrodków adopcyjno-opiekuńczych w procesie przygotowania i wspierania rodzin zastępczych, Kraków 2008; R. Pawłowska, O środki adopcyjno-opiekuńcze a kompensacja sieroctw a dziecięcego, Gdańsk, 1993; Wykaz ośrodków adopcyjnych w Polsce w 2021 r., https://www.domydziecka.org/uploadUser/file/adopcja/wykaz_osrodkow_adopcyjnych_w_polsce_2021.pdf (dostęp:6.02.2023).