Ministerstwo Zdrowia Publicznego

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Ministerstwo Zdrowia Publicznego – urząd administracji centralnej powołany dekretem Rady Regencyjnej z 30.10.1918 i funkcjonujący początkowo pod nazwą Ministerstwa Zdrowia Publicznego i Opieki Społecznej (wcześniej od kwietnia 1918 jako Ministerstwo Zdrowia Publicznego, Opieki Społecznej i Ochrony Pracy). Od końca grudnia 1918 jako Ministerstwo Zdrowia Publicznego, choć jeszcze w rozporządzeniu Kierownika Ministerstwa z 30.12.1918 w nazwie i zakresie działania pozostawały kwestie związane z opieką społeczną (wyodrębniano m. in. osobny Departament Opieki nad Dziećmi i Młodzieżą, na który składały się wydziały opieki nad dzieckiem i matką oraz higieny szkolnej). Zgodnie ze statutem organizacyjnym nadanym przez Radę Ministrów 18.03.1921 ministerstwo dzieliło się na 2 departamenty – Ogólny i Higieny. W skład drugiego z nich wchodziły wydziały chorób społecznych oraz higieny, których zakres kompetencji częściowo związany był z kwestiami opiekuńczymi. Na mocy ustawy z 28.11.1923 Ministerstwo Zdrowia Publicznego, w ramach działań oszczędnościowych rządu Wincentego Witosa, uległo likwidacji, a zakres jego działania przekazano Ministerstwu Spraw Wewnętrznych oraz Ministerstwu Pracy i Opieki Społecznej. Rozdział tych kompetencji dokonany został rozporządzeniem Prezydenta z 18.01.1924, zgodnie z którym większość zadań likwidowanego resortu trafiła do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, do zakresu obowiązków ministra pracy i opieki społecznej weszły m. in. kwestie związane z opieką lekarską nad dziećmi i młodzieżą (bez eugeniki i szpitalnictwa).

Źródła: Dekret Rady Regencyjnej o utworzeniu Ministerstwa Zdrowia Publicznego i Opieki Społecznej i Ministerstwa Ochrony Pracy, Dz. Praw 1918, 14, poz. 31; Dwadzieścia lat publicznej służby zdrowia w Polsce Odrodzonej 1918-1938, Warszawa 1939; P. Grata, Polityka społeczna Drugiej Rzeczypospolitej. Uwarunkowania – instytucje – działania, Rzeszów 2013; Rozporządzenie Kierownika Ministerstwa Zdrowia Publicznego i Opieki Społecznej w przedmiocie organizacji tymczasowej Ministerstwa, „Biuletyn Ministerstwa Zdrowia Publicznego” 1918, nr 6; Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 18 stycznia 1924 r. w przedmiocie rozdziału kompetencji Ministra Zdrowia Publicznego, Dz. U. 1924, nr 9, poz. 86; Ustawa z dnia 28 listopada 1923 r. w przedmiocie zniesienia Ministerstwa Zdrowia Publicznego, Dz. U. 1923, nr 131, poz. 1060.