Maciaszkowa-Bajszczak Janina

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Maciaszkowa-Bajszczak Janina – ur. 1923, zm. 26.04.1991; pedagog, specjalista w obszarze pedagogiki, teorii i praktyki pedagogiki opiekuńczej z uwzględnieniem sytuacji sierocej i pracy wychowawczej z dziećmi i młodzieżą. Praktyk w zakresie kierowania świetlicą (1948-1950). Kierownik Sekcji Opieki nad Dzieckiem w Wojewódzkim Ośrodku Doskonalenia Kadr Oświatowych (1951-1961). Sekretarz w zespole redakcyjnym „Dom Dziecka”. Współuczestniczyła w przekształceniu czasopisma w „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze”, zostając jego redaktorem naczelnym (1961-1991); autorka artykułów dotyczących opieki i wychowania publikowanych na łamach. Prowadziła badania empiryczne nad zagadnieniem dyscypliny w wychowaniu. Uzyskała habilitację na podstawie rozprawy Rola szkoły w przygotowaniu młodzieży do życia w rodzinie (1977). Pełniła funkcje kierownicze w instytutach naukowych: Instytut Pedagogiki (1962-1972), Instytutu Badań Pedagogicznych (1983-1991). Nadzorowała prace zespołów badawczych: w Instytucie Programów Szkolnych (1972-1974), Instytucie Badań nad Młodzieżą (1974-1978, 1981-1983), Instytucie Polityki Naukowej, Postępu Technicznego i Szkolnictwa Wyższego (1978-1981). Wyodrębniła 3 główne elementy kultury pedagogicznej rodziców: wiedza i świadomość celów wychowawczych, życzliwy emocjonalny stosunek m.in. do dzieci, umiejętność pracy wychowawczej w interesie drugiego człowieka. W książce Z teorii i praktyki opiekuńczej. Opieka rodzinna nad dzieckiem i kompensacja jej niedostatków (1991) przedstawiła definicję pedagogiki opiekuńczej i opieki. Wskazała przyczyny i źródła sieroctwa społecznego dzieląc je na makro- i mikrospołeczne. Zwróciła uwagę na zaburzenia występujące wśród dzieci wychowywanych poza własną rodziną. Autorka prac: Rodzina i dom. Nagroda i kara w wychowaniu dziecka (1975), Kultura pedagogiczna rodziców w Pedagogice opiekuńczej. Materiały z krajowej konferencji Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN (1977), O współżyciu w rodzinie (1980).

Źródła: M. Łobocki, Wkład Janiny Maciaszkowej w rozwój pedagogiki opiekuńczej, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 1999, nr 7; J. Maciaszek, Kultura pedagogiczna rodziców [w:] Pedagogika opiekuńcza. Materiały z krajowej konferencji Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN, Warszawa 1977; J. Maciaszek, O współżyciu w rodzinie, Warszawa 1980; J. Maciaszek, Rodzina i dom. Nagroda i kara w wychowaniu dziecka, Warszawa 1975; J. Raczkowska, Wspomnienie. Janina Maciaszkowa 1923-1991, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2001, nr 5; N. Stolińska-Pobralska, Janina Bajszczak-Maciaszkowa – redaktorka upowszechniająca dorobek pedagogiki opiekuńczej [w:] Oświatowe i edukacyjne aspekty działalności wydawniczej w XX i pierwszych latach XXI wieku, red. I. Michalska, G. Michalski, Łódź 2016.