Ledóchowska Urszula

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Ledóchowska Urszula – ur. 17.04.1865 w Loosdorf, zm. 29.05.1939 w Rzymie; pedagog, pionierka pracy edukacyjno-wychowawczej, założycielka Zgromadzenia Sióstr Urszulanek Serca Jezusa Konającego podejmującego pracę wychowawczo-oświatową, święta Kościoła katolickiego (2003). Po wstąpieniu do klasztoru urszulanek w Krakowie (1886) podjęła pracę pedagogiczną. Organizatorka pierwszego na ziemiach polskich domu akademickiego dla studentek. Przeniosła się do Petersburga, gdzie przejęła kierownictwo nad żeńskim internatem działającym przy polskim Gimnazjum św. Katarzyny (1907). Dążyła do podnoszenia poziomu nauczania w polskich placówkach oświaty na terenie Rosji. Współpracowała z Polonią petersburską. Zaangażowana w działalność Towarzystwa Pedagogicznego. Założycielka gimnazjum z internatem dla dziewcząt w Merentähtinad nad Zatoką Fińską (1910). Po wyjeździe do Szwecji zorganizowała szkołę dla skandynawskich dziewcząt i ochronki dla polskich osieroconych dzieci. Inicjatorka powstania Polskiego Komitetu Pomocy w Sztokholmie (1915). W 1916 założycielka Komitetu Pomocy dla Poszkodowanych Wojną w Polsce w Kristianii, Komitetu Pomocy w Aalesund, Komitetu Pomocy w Stavanger. Włączyła się w działalność polskiego Generalnego Komitetu Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce przez wygłaszanie odczytów i pozyskiwanie środków finansowych. Organizatorka zbiórek na rzecz Komitetu w Vevey, na zakup i utrzymanie domu polskich sierot w Danii oraz w Polsce. Wygłosiła ok. 80 odczytów w Szwecji, Danii, Norwegii. Organizatorka Szkoły Gospodarstwa Domowego i Języków Obcych dla dziewcząt w Aalborgu (1917) i internatu dla studentek w Rzymie (1931). W latach 1920-1939 założyła w Polsce 35 placówek (zakłady opiekuńczo-wychowawcze, przedszkola, dziecińce, szkoły, bursy, internaty, świetlice) oraz Krucjatę Eucharystyczną gromadzącą ok. 200 dzieci. Zaangażowana w działalność oświatową przez wydawanie książek dla dzieci i młodzieży.

Źródła: T. Borkowska, Święta Urszula Ledóchowska, Kraków 2003; E. Dolata, Nowatorstwo pedagogiczne Urszuli Ledóchowskiej [w:] Kobieta niepoznana na przestrzeni dziejów, red. A. Obara-Pawłowska, A. Miączewska, D. Wróbel, Lublin 2017; M. Krupecka, Ledóchowska. Polka i Europejka, Ząbki 2003; M. Kujawska, Matka Urszula Ledóchowska, założycielka Kongregacji SS. Urszulanek Najświętszego Serca Jezusa Konającego 1865-1939. Szkic życia i działalności, Kielce 1947; Poznań 1975; B. Matyjas, Urszula Ledóchowska (1865-1939),„Praca Socjalna” 1993, nr 2; I. Możdżeń, Historia wychowania 1918-1945, Kielce 2000; K. Olbrycht, Zarys systemu wychowania Urszuli Ledóchowskiej, Ząbki 2002; J. Olech, Matka Urszula Ledóchowska, „Przewodnik Powszechny” 1983, nr 7-8; D. Płygawko, Sienkiewicz w Szwajcarii, Poznań 1986; E. J. Sitek, Bł. Urszula Ledóchowska jako człowiek i pedagog, „Universitas Gedanensis” 1994, nr 11; J. Tęcza-Ćwierz, Pedagogika wysokich wymagań: Julia Ledóchowska, „Wychowawca” 2007, nr 6.