Krajowy Ośrodek Adopcyjno-Opiekuńczy

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Krajowy Ośrodek Adopcyjno-Opiekuńczy – powołany we wrześniu 1960 w Warszawie przez Towarzystwo Przyjaciół Dzieci jako placówka niepubliczna. Do 1962 funkcjonował pod nazwą Ośrodka Przysposobienia Dzieci. Zaangażowani w jego powstanie byli m. in. Jan Starczewski (prezes Okręgu Stołecznego), Krystyna Krzywiec (wiceprezes), Teresa Strzembosz, Zofia Dębińska, Andrzej Stelmachowski, Adam Strzembosz. Celem było utworzenie dla osieroconych dzieci zastępczego środowiska rodzinnego. Początkowo Ośrodek zajmował się tylko adopcją dzieci. Współpracował z Wydziałem Zdrowia i Opieki Społecznej, Stołecznym Ośrodkiem Matki i Dziecka, Instytutem Matki i Dziecka, Zakładem Propedeutyki Pediatrii Społecznej Akademii Medycznej w Warszawie pielęgniarkami społecznymi, domami małego dziecka, sądami dla nieletnich. Utworzono poradnię dla matek niewydolnych wychowawczo i nieakceptujących swojej ciąży. Od 1965 prowadzono organizację rodzin zastępczych i powołano Komisję ds. Rodzin Zastępczych. W ciągu pierwszych trzech lat w rodzinach zastępczych znalazło się ponad 150 dzieci. Od 1968 organizowano rodzinne domy dziecka. W 1978 ośrodek powołał Poradnię ds. Rodzicielstwa Zastępczego, a od 1979 – rodziny zastępcze terapeutyczne. W latach 1979-1987 ośrodek miał pod swoją opieką 43 rodziny zastępcze terapeutyczne, w których wychowywało się 45 dzieci. Zespół współpracujący z ośrodkiem zgłosił projekt zmian w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym w sprawie przepisów adopcyjnych, które weszły w życie w 1964. W ramach ośrodka powołano społeczną Komisję Kwalifikacyjną ds. Adopcji pod przewodnictwem m.in. Heleny Zabłockiej i Alicji Szymborskiej. W 1990 przy ośrodku uruchomiono pierwszy w Polsce telefon zaufania. Do czerwca 2010 za pośrednictwem ośrodka adoptowano 2602 dzieci. Ośrodek m.in. tworzy i wspiera rodziny zastępcze, prowadzi poradnie, terapie, grupy wsparcia i udziela pomocy rodzinom naturalnym.

Źródła: H. Kmiotek, E. Malicka, M. Stupak, 50 lat działalności Ośrodka Adopcyjno-Opiekuńczego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci w Warszawie, http://adopcjatpd.pl/wp-content/uploads/2016/01/biuletyn.pdf (dostęp:6.05.2023); J. Matejek, Działalność ośrodków adopcyjno-opiekuńczych w procesie przygotowania i wspierania rodzin zastępczych, Kraków 2008; B. Tracewski, 75 lat społecznej służby Towarzystwa Przyjaciół Dzieci, Warszawa 1997.