Kowalski Stanisław

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Kowalski Stanisław – ur. 10.08.1904 w Wymysłowie Dolnym, zm. 24.08.1990 w Poznaniu; pedagog, socjolog. Specjalista w zakresie procesów socjalizacji, uspołeczniania dzieci i młodzieży. Pionier rozwoju socjologii wychowania. Twórca koncepcji podejścia systemowego w badaniach nad zjawiskami i procesami społecznymi. Inicjator wprowadzenia socjologii wychowania do programów nauczania w szkolnictwie wyższym. Studiował pedagogikę i socjologię na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Poznańskiego (1926-1930). Nauczyciel przedmiotów pedagogicznych w seminariach nauczycielskich w Rawiczu, Lesznie, Poznaniu. Zaangażowany w działalność Zakładu Karnego w Rawiczu. Asystent w Instytucie Socjologicznym Uniwersytetu Łódzkiego (1944-1945). Adiunkt w Katedrze Socjologii Uniwersytetu Poznańskiego (1945-1947) i w Instytucie Socjologicznym UŁ (1947-1950). Doktoryzował się na Uniwersytecie w Poznaniu na podstawie rozprawy Przestępstwo dziecka a struktura społeczna rodziny (1947). Kierownik: Zakładu Psychologii Wychowawczej Katedry Psychologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (1952-1958), Katedry Socjologii (1958-1961), Katedry Pedagogiki i Zakładu Socjologii Wychowania (1961-1969), Zakładu Pedagogiki Społecznej Instytutu Pedagogiki UAM (1969-1974). Wraz z grupą badawczą Polskiej Akademii Nauk prowadził badania nad rozwojem mowy dzieci w przedszkolu oraz w szkole (1953-1958). W obszarze zainteresowań badawczych znajdowało się zagadnienie selekcji szkolnych. Kierownik zespołu badawczego Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN (1970-1990). Założyciel poznańskiej Fundacji Naukowej im. Floriana Znanieckiego. Członek wielu instytucji i towarzystw naukowych, a także komitetu redakcyjnego „Rocznika Pedagogicznego” (od 1971) i „Studiów Pedagogicznych” (od 1973). Autor m.in.: Rozwój mowy i myślenia dziecka (1962), Socjologia wychowania w zarysie (1979). Redaktor m.in.: Selekcyjne funkcje wychowania (1972), Doskonalenie funkcjonowania systemu wychowawczego w środowisku (1984).

Źródła: W. Dykcik, O zastosowaniach socjologii wychowania Stanisława Kowalskiego w pedagogice społecznej [w:] Koncepcje pedagogiki społecznej, red. T. Frąckowiak, Poznań 1996; U. Kamińska, Kowalski Stanisław [w:] Słownik pedagogów polskich, Katowice 1998; S. Kowalski, Niektóre socjologiczne aspekty wychowawczego funkcjonowania związków młodzieży [w:] Stowarzyszenie społeczne jako środowisko wychowawcze, red. I. Lepalczyk, Warszawa 1974; S. Kowalski, Socjologia wychowania w zarysie, Warszawa 1974; Prof. Stanisław Kowalski, „Nowa Szkoła” 1978, nr 3; W. Wincławski, Kowalski Stanisław [w:] Słownik biograficzny socjologii polskiej, t. 2, Warszawa 2004; J. Włodarek, Socjologia wychowania w Polsce. Rozwój problematyki i badań w latach 1928-1988, Poznań 1992; J. Włodarek, Stanisław Kowalski (1904-1990). Życie i działalność naukowa [w:] Zrodziła ich Ziemia Mogileńska, red. Cz. Łuczak, Poznań 1997; J. Włodarek, Kowalski Stanisław [w:] Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku, Warszawa 2010.