Konwencja o ochronie dzieci i współpracy w dziedzinie przysposobienia międzynarodowego z 1993

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Konwencja o ochronie dzieci i współpracy w dziedzinie przysposobienia międzynarodowego z 1993 – dokument zwany konwencją haską regulujący zagadnienie adopcji zagranicznej (międzynarodowej). Instytucja adopcji zagranicznej ma służyć stworzeniu dziecku stabilnego środowiska rodzinnego dla dziecka pozbawionego opieki przez swoich biologicznych rodziców. Podstawowym celem regulacji jest dobro dziecka i zapewnienie mu najlepszych gwarancji jego interesów oraz przeciwdziałanie nielegalnemu transferowi dzieci i ich sprzedaży za granicę. W Konwencji założono, niejako, wtórny charakter adopcji zagranicznej. Możliwa jest ona dopiero w sytuacji niemożności znalezienia dla dziecka rodziny zastępczej lub osób przysposabiających we własnym kraju. Państwo zostało zobowiązane do zabezpieczenia dobrowolnej zgody rodziców biologicznych na adopcję bez jakiejkolwiek zapłaty lub innego wynagrodzenia oraz wzięcia pod uwagę życzeń i opinii dziecka (w Polsce po ukończeniu 13 roku życia), warunków jego wychowania, pochodzenia etnicznego, religijnego i kulturowego. W wyniku przysposobienia międzynarodowego ustaje dotychczasowy stosunek prawny i stworzony zostaje nowy stosunek pokrewieństwa i odpowiedzialność rodziców za dziecko. W polskim prawie regulacje dotyczące adopcji zagranicznej wprowadzono 19.10.1995 wraz z wejściem w życie ustawy nowelizującej Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Organem centralnym do spraw adopcji zagranicznych jest Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Przysposobienie dokonuje się na mocy orzeczenia sądu opiekuńczego. Oprócz prawa krajowego przysposobienie zagraniczne regulowane jest jeszcze Konwencją o Prawach Dziecka ONZ (1989) oraz Europejską Konwencją o Przysposobieniu Dzieci (1967).

Źródła: K. Bagan-Kurluta, Przysposobienie międzynarodowe dzieci, Białystok 2009; E. Czyż, Prawa dziecka, Warszawa 2002; Konwencja o ochronie dzieci i współpracy w dziedzinie przysposobienia międzynarodowego, sporządzona w Hadze dnia 29 maja 1993 r., Dz. U. 2000, nr 39, poz. 448; Konwencja o prawach dziecka. Wybór zagadnień (artykuły i komentarze), red. S. L. Stadniczeńko, Warszawa 2015; R. Łukasiewicz, Kilka uwag na temat procedury przysposobienia zagranicznego, „Roczniki Nauk Prawnych” 2014, t. XXIV, nr 4; A. Mączyński, Konwencja o prawach dziecka a polskie przepisy o przysposobieniu, „Studia Iuridica” 1994, t. 21; G. Michałowska, Międzynarodowa ochrona praw dziecka, Warszawa 2018; Prawa dziecka w prawie międzynarodowym, red. E. Karska, Warszawa 2014; Ustawa z dnia 26 maja 1995 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. 1995, nr 39, poz. 417.