Konstadt Herman

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Konstadt Herman – ur. w 1835 w Sieradzu, zm. 20.10.1895 w Łodzi; przedsiębiorca, filantrop. W połowie XIX w. zamieszkał w Łodzi. Razem z Jakubem Dobranickim zakupił browar z szynkiem, gdzie otworzyli dom handlowy „J. Dobranicki i H. Konstadt” przy ul. Nowomiejskiej. Ponadto prowadzili razem tkalnię, byli komisantami fabryki włókienniczej Geyera. Spółka istniała do 1883. Był przedstawicielem spółki Krusche i Ender w Łodzi. Zaangażowany w działalność filantropijną na rzecz ludności żydowskiej. Współorganizator Komitetu Wsparcia Biednych. Jeden z najbogatszych mieszkańców Łodzi. Radny łódzki w latach 1863-1869, później radny honorowy (1873-1895). W 1890 podarował gminie żydowskiej budynek pod założenie przytułku dla biednych, starców i kalek. Działał w organizacji „Dom Ubogich” oraz wspierał komitet społeczny opiekujący się ambulatorium łódzkiego oddziału Rosyjskiego Czerwonego Krzyża. Współzałożyciel Towarzystwa Kredytowego miasta Łodzi oraz Banku Handlowego. Przez 30 lat sprawował funkcje kuratora łódzkich szkół żydowskich, nazywany ojcem żydowskiego szkolnictwa powszechnego. Ponadto opłacał pensje nauczycielom gimnastyki i śpiewu, którzy uczyli w szkołach żydowskich. Celem było zapewnienie najmłodszym podobnych warunków, jakie miały dzieci chrześcijańskie. Dzięki jego staraniom rada miasta Łodzi zaczęła przeznaczać fundusze na żydowskie szkoły z kasy miejskiej. W testamencie zarządził, iż cały jego majątek ma stać się funduszem wieczystym, z którego procenty miały być przeznaczone na cele charytatywne. Skorzystała głównie oświata. Po jego śmierci powołano fundację im. Hermana i Miny Konstadtów (1899). W 1900 wybudowano żydowską szkołę powszechną przy ul. Zawadzkiej 42. Przed 1914 z funduszu powstał jeszcze żydowski szpital dla dzieci przekształcony na szpital dla chorych na tyfus, później publiczny szpital miejski.

Źródła: K. Badziak, Herman Konstadt i jego fundacje. Przyczynek do dziejów filantropi w Łodzi, „ Kronika Miasta Łodzi”, z. 2, 1994 r.; L. Skrzydło, Rody fabrykanckie II, Łódź 2000; L. Skrzydło, Rody nie tylko fabrykanckie, Łódź 2007; Żydzi dawnej Łodzi. Słownik biograficzny Żydów łódzkich oraz z Łodzią związanych, t. 1, red. M. Kempa, A. Szukalak, Łódź 2001.