Komitet Domów Ochrony dla Małych Dzieci

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Komitet Domów Ochrony dla Małych Dzieci – towarzystwo utworzone w celu pomocy ubogim i zaniedbanym dzieciom. Powstało w kwietniu 1846 w Krakowie. Celem było zrzeszenie w jedną organizację zainteresowanych działalnością charytatywną na rzecz najmłodszych. W ramach Komitetu powstał tymczasowy Dom Ochrony przy ul. Wesoła 207. W skład wchodzili: opiekunka główna, 6 opiekunek, opiekun główny i 6 opiekunów, osoby wspierające działalność Komitetu (liczba nieograniczona). Opiekunem głównym został Wincenty Wolff, opiekunką główną zaś Anna Moszyńska. Poza wsparciem pieniężnym komitet przyjmował darowizny w postaci artykułów spożywczych lub przedmiotów codziennego użytku. Założenie Domu Ochrony miało na celu chronić dzieci przed demoralizacją, wpajać zasady religii, podstawy moralne, uczyć dobrych manier, posłuszeństwa, zachęcać do pracy, rozwoju umysłowego i fizycznego. Przyjmowano dzieci w wieku od 3 do 8 lat, warunkiem przyjęcia było potwierdzenie, że dziecko jest zdrowe, po przebytej ospie lub zaszczepione. Dom Ochrony kierowany był przez przełożonego, posiadał także dozorczynię i 2 posługaczki. Przełożony miał obowiązek sprawować nieustanną pieczę nad dziećmi. Jego obowiązkiem była rozmowa z dziećmi, wychowanie moralne a także prowadzenie zajęć z rachowania i organizowanie ćwiczeń gimnastycznych. Dozorczyni zastępowała przełożonego oraz uczyła dziewczęta robót ręcznych, prowadzenia gospodarstwa domowego a także czuwała nad zdrowiem i przestrzegania zasad higieny przez dzieci. 2 razy w tygodniu ochronkę odwiedzał lekarz. Od 1861 w ramach Komitetu działał także zakład dla sierot z miejscem dla 25 dzieci. Opiekę nad dziećmi przejęły siostry felicjanki. W l. 1942-1945 budynek przy ul. Wesołej zajęły wojska okupacyjne i przekształciły na mieszkania dla pielęgniarek. Po II wojnie światowej ponownie służył dzieciom, wyremontowany dzięki staraniom sióstr i pomocy Caritasu. W 1962 utworzono tam  przedszkole. W 1973 placówka otrzymała imię Stanisława Wyspiańskiego, który był wychowankiem ochronki.

Źródła: L. Chmiel, Monografia przedszkola, https://www.przedszkole1.d2.pl/przedszkole/historia-patron/historia/, (dostęp: 14.06.2023); J. T. Głebocki, Zakłady ku ulżeniu cierpieniom bliźnich, obecnie w Krakowie istniejące, z krótką wzmianką o dawniejszych, a dziś nie istniejących Instytucyach tego rodzaju, Kraków 1852; W. Kopff, Urządzenie Domów Ochrony dla małych dzieci w mieście Krakowie, Kraków 1847.