Komisja do Walki ze Skutkami Biologicznego Wyniszczenia Narodu

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Komisja do Walki ze Skutkami Biologicznego Wyniszczenia Narodu – powołany uchwałą Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów z 10.05.1946 organ doradczy rządu w zakresie walki ze skutkami wyniszczenia biologicznego narodu i ustalenia wytycznych polityki państwa w tej dziedzinie. Na czele komisji stał minister zdrowia, w jej skład wchodzili przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia, Ministerstwa Oświaty, Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej i Centralnego Urzędu Planowania, stanowiący prezydium komisji, oraz reprezentanci Komisji Centralnej Związków Zawodowych, Związku Samopomocy Chłopskiej, Chłopskiego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci i Robotniczego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci. Do zadań komisji należało przedkładanie rządowi projektów działań na rzecz usuwania demograficznych skutków wojny, opiniowanie proponowanych przez rząd i parlament aktów prawnych i wykonawczych, zatwierdzanie planów działań w zakresie kompetencji komisji podejmowanych przez poszczególne ministerstwa. Za najważniejsze cele działania komisji uznano kwestie związane z opieką nad dzieckiem, zwłaszcza w zakresie zapewnienia dzieciom odpowiedniego wyżywienia, odzieży, znaczącego podniesienia istniejących dodatków rodzinnych dla pracowników przedsiębiorstw państwowych, zapewnienia odpowiednich lokali dla placówek opiekuńczych, poprawy poziomu ochrony zdrowia, a także zagwarantowania bezpłatnych wyprawek niemowlęcych dla wszystkich dzieci. Mimo, że te ostatnie (tzw. akcja porodowa), dzięki staraniom Komisji stały się w 1946 jednym z istotnych elementów oferowanego przez Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej wsparcia dla matek z dziećmi, ocena funkcjonowania Komisji była negatywna. Wskutek tego 26.04.1947 na wniosek przedstawicielki Centralnego Urzędu Planowania Komisja przyjęła wniosek o likwidacji ze względu na nikłe efekty jej działania wynikające z braku współpracy zainteresowanych resortów, braku uprawnień wykonawczych oraz własnego budżetu.

Źródła: Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej 1945-1960, sygn. 249, Współpraca ministerstwa z Komisją do Walki ze Skutkami Biologicznego Wyniszczenia Narodu. Projekt statutu, uchwały, sprawozdania, protokoły 1946-1947; P. Grata, Czas przełomu. Polska polityka społeczna w latach 1944-1950, Rzeszów 2018; W. Wyszyński, Powszechna akcja wyprawkowa dla niemowląt w Polsce, „Praca i Opieka Społeczna” 1949, nr 3-4.