Koło Przyjaciół Dzieci im. Kazimierza Jeżewskiego w Kraśniku

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Koło Przyjaciół Dzieci im. Kazimierza Jeżewskiego w Kraśniku – organizacja działająca na rzecz utworzenia pierwszej w Polsce Wioski Dziecięcej. Powstała w 1959 w porozumieniu z utworzonym w 1956 w Warszawie Kołem Przyjaciół Dzieci im. Kazimierza Jeżewskiego, na którego czele stał współpracownik Jeżewskiego Wacław Welczer. W 1959 kontakt z Welczerem nawiązał Czesław Śmigielski działający na rzecz zorganizowania w Kraśniku Zastępczego Komitetu Rodzicielskiego. Efektem współpracy stało się powołanie 4.11.1959 Koła Przyjaciół Dzieci Domu Dziecka w Kraśniku Fabrycznym ze Śmigielskim na czele. W jego ramach powstała sekcja do spraw adopcji, powrotu dzieci do rodzin naturalnych i umieszczania dzieci w rodzinach zastępczych. Brak zgody władz na rejestrację Koła spowodował jego umiejscowienie w strukturach Oddziału Towarzystwa Przyjaciół Dzieci w Kraśniku. Celem Koła stało się znalezienie lepszej od stosowanych w państwowych domach dziecka formuły opieki nad dziećmi, zbliżonej do stosunków panujących w domach rodzinnych. Koło propagowało rodziny zastępcze, opiekuńcze i adopcję, nawiązało również kontakty z tworzącymi wioski dziecięce ośrodkami w Austrii i Szwajcarii. W 1960 podjęto starania o utworzenie w Kraśniku wioski dziecięcej opartej na rozwiązaniach zainicjowanych w Austrii przez Hermanna Gmeiera. Koło otrzymało z Wiednia niezbędne materiały informacyjne oraz plany domów wioskowych. W październiku 1962 zdecydowano o założeniu Wioski Dziecięcej w Kraśniku, rozpoczęto również zbiórkę pieniędzy na ten cel. W styczniu 1963 projekt poparło wprawdzie Kuratorium w Lublinie, jednak zarejestrowany w lutym Społeczny Komitet Budowy Osiedla dla Dzieci Osieroconych i Opuszczonych w Kraśniku Fabrycznym powołany został bez wiedzy Koła Przyjaciół Dzieci im. Kazimierza Jeżewskiego. W 1964 Zarząd Okręgu TPD w Lublinie podjął decyzję o rozwiązaniu Koła, które analogiczną uchwałę podjęło w 1965. Planowana Wioska Dziecięca powstała ostatecznie dopiero w 1964 w Biłgoraju.


Źródła: W. Kowalski, Wioski Dziecięce SOS – idea i zmiany, Lublin 1918; J. Kuźma, Wioski Dziecięce SOS jako środowiskowo-rodzinna forma opieki i wychowania dzieci osieroconych i opuszczonych [w:] Opieka i wychowanie dzieci sierocych w Polsce, red. J. Kuźma, Kraków 2007; A. Stelmachowski, Kontynuacja idei pedagogicznych Kazimierza Jeżewskiego w działalności opiekuńczo-wychowawczej [w:] Pedagog czynu – Kazimierz Jeżewski, red. B. Cichy, Warszawa 1978.