Kirkor-Kiedroniowa Zofia

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Kirkor-Kiedroniowa Zofia – z d. Grabska, ur. 14.05.1872 w Borowie, zm. 15.06.1952. Działaczka społeczna, nauczycielka. Ukończyła pensję dla panien w Warszawie. Wykształcenie uzupełniła na tajnych wyższych kursach naukowych (tzw. Uniwersytet Latający). Zdała egzamin rządowy na nauczycielkę matematyki. Członkini Polskiej Partii Socjalistycznej. W latach 1894-1896 przebywała na zesłaniu w głębi Rosji. W 1896 poślubiła Dymitra Kirkora. Przeprowadziła się do Krakowa. Dorywczo pracowała w akcji opieki nad robotnicami z fabryki tytoniu. W latach 1900-1901 studiowała jako studentka nadzwyczajna historię na Uniwersytecie Jagiellońskim. Pracowała dorywczo w Towarzystwie Szkoły Ludowej. W 1905 poślubiła Józefa Kiedronia. Przeprowadziła się do Dąbrowy na Śląsku Cieszyńskim. Wspólnie z mężem Józefem przyczynili się do uruchomienia polskich szkół w Hermanicach i Radwanicach, gimnazjum polskiego w Orłowej. Założyła Ognisko Polskie w Dąbrowie. Aktywnie uczestniczyła w Macierzy Szkolnej Śląska Cieszyńskiego. Redaktorka „Dziennika Cieszyńskiego”. Członek honorowy Towarzystwa Macierzy Szkolnej. W czasie I wojny światowej aktywnie zaangażowana w starania o przyłączenie Śląska do Polski. Utworzyła na Śląsku charytatywną organizację kobiecą „Związek Polek”. Członkini Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego w latach 1918-1920 i Narodowej Organizacji Kobiet. W 1919 aresztowana przez władze czeskie. W 1920 przeprowadziła się z Dąbrowy do Warszawy. Od 1922 należała do Ligi Narodowej. Uczestniczyła w pracach Narodowej Organizacji Kobiet i Związku Katolickiego Kobiet. W czasie II wojny światowej przebywała w Warszawie. Po jej zakończeniu zamieszkała w Borowie.


Źródła: M. Rudaś-Grodzka, Cela jako własny pokój. Relacje więźniarek politycznych z XIX i początku XX wieku, „Wiek XIX. Rocznik Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza” 2015, R. 8; J. Zieliński, Kiedroniowa l. v. Kirkorowa z Grabskich Zofia [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 12, Wrocław-Warszawa-Kraków 1966-1967; M. B. Grabski, Rozwój naukowy kobiety z rodziny ziemiańskiej na przykładzie losów Zofii Kirkor-Kiedroniowej z domu Grabskiej, „Zapiski z Pogranicza” 2015, z. 2; J. Szczurek, Z wielkich dni Śląska Cieszyńskiego, t. 3, Przewrót polityczny i wojskowy w r. 1918, Cieszyn 1928; Zofia Kirkor-Kiedroniowa 1872-1952, https://www.archiwum.cieszyn.pl/?p=categoriesShow&iCategory=3011 [dostęp: 26.03.2023].