Karta Dużej Rodziny

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Karta Dużej Rodziny – instrument polityki rodzinnej realizowany na trzech poziomach: ogólnokrajowym, lokalnym i biznesowym. Wprowadzony Ustawą z 5.12.2014 o Karcie Dużej Rodziny. Wynikające z niej korzyści przysługują, niezależnie od dochodów, rodzinom z co najmniej trójką dzieci. Prawo do posiadania karty przysługuje rodzinom z dziećmi : 1) poniżej 18 roku życia; 2) poniżej 25 roku życia, w przypadku, gdy dziecko uczy się w szkole lub w szkole wyższej; 3) bez ograniczeń wiekowych w przypadku dziecka posiadającego orzeczenie o niepełnosprawności (w stopniu umiarkowanym lub znacznym). Prekursorem lokalnej Karty Dużej Rodziny był Wrocław, który 28.03.2005 uruchomił program pod nazwą „Dwa plus Trzy i jeszcze więcej” proponując rodzinom m. in. zniżki komunikacyjne w weekendy. Karta wydawana jest bezpłatnie każdemu członkowi rodziny (również rodziny zastępczej i rodzinnego domu dziecka). Posiadacze karty mają zapewnione zniżki, przede wszystkim przy zakupie towarów i usług konsumpcyjnych: w sklepach spożywczych, placówkach medycznych, przejazdów kolejowych, w opłatach paszportowych, przelotach samolotowych, w kinach, na stacjach paliw, ubezpieczeniach, księgarniach, zniżki w opłatach za wywóz śmieci, bezpłatne wejście do parków narodowych. Kartę przyznaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta. 9.06.2021 weszła w życie nowelizacja ustawy o Karcie Dużej Rodziny, dzięki której wszystkie aktywne Karty Dużej Rodziny były dostępne w formie elektronicznej, można je było wyświetlić w aplikacji mObywatel. W 2015 w programie uczestniczyło około 40% osób uprawnionych, a Kartę posiadało  289 782 rodzin; w 2021 było ich 1 142 242. Maksymalny limit wydatków z budżetu państwa na lata 2015-2024 na realizację ustawy o Karcie (przez gminy, wojewodów, ministra właściwego do spraw rodziny i ministra właściwego do spraw transportu) wynosił 585,38 mln zł.

Źródła: P. Adamowicz ,Program „karta dużej rodziny”, „Kontrola audyt” 2016, nr 6; A. Bebel, Wspieranie rodzin wielodzietnych przez samorządy lokalne - przykład Karty Dużej Rodziny, „Studia i Prace Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania”, 2014, nr 2; Bigot M., Ślęzak J., Karta Dużej Rodziny jako jeden z instrumentów wsparcia rodziny w Polsce, „Cywilizacja i Polityka” 2016, nr 14; Karta dużej rodziny jako element polityki rodzinnej państwa, NIK, Warszawa, 2015; Rocznik Statystyczny Rzeczpospolitej Polskiej, Warszawa 2022.