Jednorazowy zasiłek porodowy

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Jednorazowy zasiłek porodowy – świadczenie wprowadzone w 1976, zastąpiło zasiłek pokarmowy na mleko dla matek karmiących. Przysługiwał pracownicom i niezatrudnionym żonom pracowników w razie urodzenia lub przyjęcia dziecka na wychowanie. Był wypłacany w wysokości trzykrotnego zasiłku rodzinnego, przysługującego na to dziecko. Celem zasiłku była częściowa rekompensata jednorazowego kosztu, jaki ponosiła rodzina w związku z urodzeniem się dziecka. Od 1977 również każdej kobiecie prowadzącej gospodarstwo rolne oraz małżonce rolnika pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym przysługiwał zasiłek z tytułu urodzenia się dziecka lub przyjęcia dziecka w wieku do 1 roku życia na wychowanie z zamiarem jego przysposobienia w wysokości 500 zł na każde dziecko. Od maja 1978 wszystkie kobiety otrzymywały po urodzeniu dziecka jednorazowy zasiłek, niezależnie od źródła utrzymania. Jego wysokość wynosiła 2000 zł. Zasiłki w 1982 zostały wliczone w zasiłek porodowy z ubezpieczenia społecznego, a dla pozostałych dzieci w ramy pomocy społecznej. Kobiety mające więcej niż jedno dziecko, przerywające pracę zawodową i korzystające z urlopu wychowawczego otrzymywały świadczenie w wysokości 100% zarobków. W 1982 dołączono również świadczenie porodowe – talony uprawniające do zakupu niezbędnych produktów (pieluchy, mleko, kosmetyki). W 1983 ustalono zasady przyznawania zasiłku po ustaniu zatrudnienia, jeśli rozwiązanie mowy o pracę w okresie ciąży nastąpiło z powodu likwidacji zakładu pracy lub z naruszeniem przepisów prawa. Zasiłek przysługiwał również niezatrudnionej żonie pracownika. Formą kontynuacji zasiłku stała się wprowadzona w 2006 na podstawie znowelizowanej ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka („becikowe”).

Źródła: P. Makarzec Ubezpieczenia społeczne w Polsce Ludowej, „Zeszyty Naukowe WSEI seria Administracja” 2013, nr 3; Obwieszczenie Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 5 maja 1983 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa; Ustawa z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia; Ustawa z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin, Dz.U. 1977, nr 32, poz. 140; Ustawa z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych i pielęgnacyjnych. Dz.U. 1995, nr 4, poz. 17.