Janiszewski Tomasz

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Janiszewski Tomasz – ur. 21.05.1867 w Warszawie, zm. 23.07.1939 w Broku. Lekarz, działacz społeczny. W 1886 rozpoczął studia na Wydziale Lekarskim Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego. W 1889 przeniósł się na Uniwersytet Moskiewski. Od 1890 kontynuował studia medyczne. Początkowo specjalizował się w chemii fizjologicznej. W 1892 podczas pobytu we Fryburgu zmienił specjalność na bakteriologię. Od 1892 pracował jako chemik w szpitalu oraz pełnił funkcję asystenta chemika w uniwersyteckiej klinice chorób wewnętrznych w Zurychu. W 1894 został zatrudniony jako asystent w Zakładzie Anatomii Patologicznej Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1896 uzyskał stopień doktora wszech nauk lekarskich. Tego samego roku wyjechał do Zakopanego. Pracował jako lekarz klimatyczny i gminny. Założył Sekcję Zakopiańską Towarzystwa Lekarzy Galicyjskich. W 1908 przeprowadził się do Lwowa. Utworzył poradnię przeciwgruźliczą. W 1909 objął funkcję lekarza miejskiego w Krakowie. Utworzył ogrody robotnicze i pierwsze w kraju ambulatorium dentystyczne dla dzieci szkół powszechnych. W czasie I wojny funkcjonowały jako półkolonie letnie dla dzieci. W 1915 docent higieny społecznej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Założyciel Krakowskiego Towarzystwa Przeciwgruźliczego. W 1919 był ministrem zdrowia w rządzie Ignacego Paderewskiego z ramienia PSL „Piast”. Naczelny lekarz miejski w Krakowie. Docent higieny społecznej. Prowadził wykłady z higieny w Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie oraz higienę szkolną w Studium Pedagogicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego i w Wyższym Studium Handlowym. Organizował akcję dożywiania dzieci. Objęła ona 1 300 000 osób. Dzięki środkom Fundacji Rockeffellera utworzył poradnię przeciwgruźliczą oraz poradnię dla niemowląt i matek ciężarnych. W 1925 przeszedł na emeryturę.


Źródła: Czy wiesz kto to jest?, red. S. Łoza, Warszawa 1938; F. Hoesick, Legendarne postacie zakopiańskie: wybór z „Tatr i Zakopanego”, Warszawa 1959; L. Krakowiecka, Janiszewski Tomasz Wiktor [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 10, Wrocław-Warszawa-Kraków 1962-1964; A. Próchnik, Pierwsze piętnastolecie Polski niepodległej: zarys dziejów politycznych, wyd. 2, Warszawa 1983.