Internat przyszkolny

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Internat przyszkolny – placówka opiekuńczo-wychowawcze związana z określoną szkołą realizująca zadania zapewnienia opieki i wychowania uczniom zamiejscowym. Instytucja m.in. organizowała życie codzienne mieszkańców, zapewniała odpowiednie warunki do nauki, rozwijała umiejętności współpracy i współdziałania, kształtowała samodzielność, wyrabiała nawyki higieniczne, przygotowywała do życia w rodzinie i społeczeństwie. Instytucje wychowania internatowego sięgają swoją historią czasów średniowiecznych. Określano je różnymi nazwami, co często wiązało się ze specyfiką danej placówki, np. bursa, konwikt, kolegium, pensja, preparanda, seminarium. W okresie II Rzeczypospolitej system internatowy nie był jednolity. Istniały internaty państwowe, prywatne i różnorodnych organizacji społecznych lub też związków wyznaniowych. System pracy w internatach w dużej mierze zależał od instytucji prowadzącej. W placówkach wyznaniowych znaczenie miało wychowanie religijne, w świeckich zaobserwować można duże zagęszczenie i organizację w systemie koszarowym. Mimo rosnącej świadomości znaczenia wychowania internatowego, doskonalenia organizacji placówek, określenia zasad pracy, obowiązków wychowawców i wychowanków czy poszukiwania optymalnych rozwiązań w pracy opiekuńczo-wychowawczej nie doprowadzono do opracowania jednolitych wytycznych w zakresie funkcjonowania placówek. Internaty państwowe były rozmieszczone nierównomiernie. W 1935/1936 na ogólną liczbę 166 internatów szkół ogólnokształcących państwowych było 54. Internaty prywatne w większym stopniu funkcjonowały przy szkołach zawodowych i preparandach nauczycielskich. Praktycznie każde seminarium nauczycielskie i szkoła rolnicza dysponowała własnym internatem. Internaty funkcjonowały w oparciu o przepisy resortowe: Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, a także Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej.

Źródła: W. Barahura, Wychowanie w internacie, Lwów 1938; K. Kowalik, Wychowanie w internacie, Warszawa 1975; M. Okrasa, Internaty szkół zawodowych w Polsce w latach 1947-1997, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2001, nr 6; W. Okoń, Nowy Słownik Pedagogiczny, Warszawa 2004; Praca opiekuńczo-wychowawcza w szkole i innych instytucjach oświatowych, red. Cz. Kępski, Lublin 2005; Ustawa z dnia 11 marca 1932 r. o ustroju szkolnictwa, Dz. U. 1932, nr 38, poz. 389; Z. Węgierski, Internat jako środowisko wychowawcze, Warszawa 1979; Z. Węgierski, Internaty, bursy, stancje [w:] Encyklopedia Pedagogiczna, red. W. Pomykało, Warszawa 1993; B. Zięba-Kołodziej, Internat i bursa. Historia i współczesność, Tarnobrzeg 2011.