Instytut Higieny Dziecięcej im. L. Lenvala

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Instytut Higieny Dziecięcej im. L. Lenvala – instytucja dobroczynna nakierowana na pomoc dzieciom powołana do życia 15.11.1903. Jej inicjatorem był baron Leon de Lenval, który w 1899 wspomógł Warszawskie Towarzystwo Higieniczne. Darczyńca nie dożył zakończenia budowy zakładu przy ul. Litewskiej w Warszawie. Dyrektorem został Marian Roszkowski. Celem Instytutu było szerzenie pośród biednej ludności zasad racjonalnej higieny oraz pomoc ubogim matkom w przyswojeniu podstawowej wiedzy z zakresu wychowania dzieci. Najważniejszym elementem było udostępnienie tanich kąpieli dla biednych dzieci. Dziecko do 14 roku życia mogło wykąpać się za kwotę 10 gr. Usługa obejmowała udostępnienie wanny z ciepłą wodą, mydła i świeżego prześcieradła do wytarcia ciała. W kąpieli dzieciom pomagały Siostry Miłosierdzia, które oprócz mycia, w razie potrzeby, strzygły włosy. Każde dziecko miało swoją przebieralnię z szafą. Dostawało drewniane obuwie, w którym przychodziło do łazienki. W miarę rozwoju Instytutu planowano pranie i suszenie ubrań dzieci w cenie kąpieli oraz wydawanie szklanki mleka po kąpieli, a także podawanie wyjałowionego mleka niemowlętom. Ośrodek oferował także za niewielką opłatą plombowanie zębów oraz udzielano porad dotyczących higieny jamy ustnej. Prowadzono szczepienia przeciwko ospie. Zorganizowano oddzielne sale i poczekalnie dla dzieci chorych. Ponadto prowadzono konsultacje lekarskie z dziećmi z chorobami psychicznymi, chorobami skórnymi, oczu, gardła i nosa. Matki mogły bezpłatnie prać bieliznę swoich dzieci do lat 14. Istniało ambulatorium, w którym udzielano porad lekarskich oraz wydawane były środki lecznicze za opłatą 20 groszy. Poza kąpielą dawano dzieciom możliwość zażywania ruchu w specjalnej sali gimnastycznej z wentylacją, zaopatrzoną w podstawowe przyrządy do ćwiczeń. Istniała możliwość ćwiczenia pod okiem ortopedy. Istniała również biblioteka. Zakład był w stanie wydawać ok. 300-400 kąpieli dziennie. W latach 1930-1932 budynek instytutu rozbudowano. Po wojnie nastąpiły kolejne inwestycje, w obiekcie działał szpital dziecięcy (do 2015 Dziecięcy Szpital Kliniczny Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego).

Źródła: Z. Czarnocka, Instytut Hygieny Dziecięcej, „Dobra Gospodyni” 1903, nr 52; M. Demel, Z dziejów warszawskiego ruchu higienicznego Instytut Lenvala, Warszawa 1960; Instytut Higieny Dziecięcej im. Barona Lenvala. Litewska 16 róg Marszałkowska 24,  https://www.warszawa1939.pl/obiekt/litewska-16, [dostęp 5.05.2023; G. Piechniczek-Ogierman, Historyczne kształtowanie się koncepcji wychowania zdrowotnego w Polsce [w:] Historia i współczesność procesu edukacyjno-wychowawczego, red. D. Kocurek, Katowice 2015; Projekt budżetu Instytutu Hygieny Dziecięcej im. bar. De Lenvala na rok 1916, Warszawa 1916; Towarzystwo Higieny Praktycznej im. Bolesława Prusa. Pamiętnik za Rok 1910, Warszawa 1911.