Fundusz Wczasów Pracowniczych

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Fundusz Wczasów Pracowniczych – instytucja zajmująca się organizacją form masowego wypoczynku, powstała w 1949 na mocy ustawy o Funduszu Wczasów Pracowniczych Komisji Centralnej Związków Zawodowych w Polsce. Od lipca 1949 Fundusz podlegał Centralnej Radzie Związków Zawodowych. Miał zajmować się m. in. organizowaniem i prowadzeniem domów wypoczynkowych rodzinnych, wczasów wędrownych. Naczelny organ stanowiła Rada Funduszu. Organem wykonawczym, nadzorującym domy i ośrodki wypoczynkowe była Dyrekcja Naczelna FWP, składająca się z terenowych zarządów okręgów wczasowych. FWP dysponował 4 Dyrekcjami Okręgowymi: Śląsko-Krakowską, Dolnośląską, Warszawską, Morską. W 1951 po likwidacji Dyrekcji Okręgu Warszawskiego, utworzono delegatury Dyrekcji Naczelnej FWP w Kłodzku i Szczecinie. W związku z likwidacją dyrekcji w 1954, założono 20 Zarządów Okręgów Wczasowych, w tym 9 na Dolnym Śląsku. Wyjazdy odbywały się na podstawie skierowań wydawanych pracownikom przez wojewódzkie biura skierowań FWP oraz agencje FWP. Aby zapobiec nieprawidłowościom w zakresie dysponowania żywnością przeznaczoną dla osób przybywających na wczasy, dla dzieci pracowników FWP zakładano żłobki dzienne i dziecińce. W 1953 FWP prowadził 2 żłobki tygodniowe w Wiśle i Karpaczu na 90 miejsc i 2 przedszkola stałe w Spale i Pobierowie na 60 miejsc oraz jedno przedszkole sezonowe w Krynicy Morskiej na 15 miejsc. Na polecenie Dyrekcji Okręgowej w domach wczasowych urządzano wydarzenia, w tym z okazji Międzynarodowego Dnia Dziecka. W 1988 mocą nowej ustawy o FWP, Fundusz przekształcono w samodzielną jednostkę organizacyjną ogólnokrajowej organizacji międzyzwiązkowej. Ustawą z 1997 zmieniającą ustawę o związkach zawodowych dokonano przejęcia majątku FWP przez spółkę Fundusz Wczasów Pracowniczych Spółka z o.o. Wśród form wypoczynku przedsiębiorstwa znajdują się m.in.: wczasy rodzinne, turystyczno-krajoznawcze, profilaktyczne, kolonie i obozy dla młodzieży, zielone klasy.

Źródła: Fundusz Wczasów Pracowniczych, https://fwp.pl/ [dostęp: 12.04.2023]; D. Jarosz, „Masy pracujące przede wszystkim”. Organizacja wypoczynku w Polsce 1945-1956, Warszawa – Kielce 2003; D. Jarosz, Państwowe organizowanie wypoczynku. Fundusz Wczasów Pracowniczych w latach 1945-1956, „Polska 1944/45-1989. Studia i materiały” 2001, t. 5; Z. Łukowska, Organizacja wczasów wymaga usprawnienia, „Gazeta Robotnicza” 1949, nr 190; R. Okrasa, Ewolucja form organizacyjnych Funduszu Wczasów Pracowniczych CRZZ w 30-letnim okresie jego działalności, Warszawa 1979; Przewodnik wczasów FWP, Warszawa 1950; P. Sowiński, Wakacje w Polsce Ludowej. Polityka władz i ruch turystyczny (1945–1989), Warszawa 2001; Ustawa z dnia 4 lutego 1949 r. o Funduszu Wczasów Pracowniczych Komisji Centralnej Związków Zawodowych w Polsce, Dz. U. 1949 nr 9 poz. 48; Ustawa z dnia 21 kwietnia 1988 r. o Funduszu Wczasów Pracowniczych, Dz. U. z 1988 r. nr 11, poz. 84 i Dz. U. z 1992 r. nr 21, poz. 85.