Fundusz Pracy

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Fundusz Pracy – oparta na pozabudżetowych źródłach dochodów instytucja państwowa powołana do życie ustawą z 16.03.1933 mająca na celu walkę z bezrobociem i dostarczanie im pracy, ale też zapewniająca środki utrzymania osobom pozbawionym pracy i nieposiadającym środków do życia poprzez prowadzenie i współdziałanie w akcjach mających na celu zaopatrzenie takich osób i ich rodzin. Tak określoną pomoc doraźną Fundusz Pracy kierował w połowie lat 30. w miesiącach letnich do ok. 500 tys. bezrobotnych i członków ich rodzin, w okresie zimowym liczba beneficjentów sięgała ok. 800 tys. osób, a nakłady na tego typu wsparcie sięgnęły w 1933/34 aż 31,7% wydatków Funduszu, zaś w 1934/35 było to 21,3% (31,3 mln zł). Dominowała pomoc rzeczowa dla bezrobotnych (dostarczanie żywności, opału, rzadziej odzieży), a także dożywianie dzieci i finansowanie organizowanych dla nich kolonii letnich i półkolonii. Wśród beneficjentów pomocy dominowały rodziny, które stanowiły 80% objętych wsparciem. W kolejnych latach, gdy ciężar organizowania i finansowania wsparcia bezrobotnych i ich rodzin przejął Ogólnopolski Komitet Pomocy Zimowej Bezrobotnym, wydatki Funduszu Pracy na pomoc doraźną, w tym tę związaną z pomocą dla dzieci, znacząco się zmniejszyły, nadal jednak sukcesywnie przekazywał on na te cele znaczące kwoty (8,5 mln zł w 1937/38, w tym 7,5 mln zł w okresie zimowym). Wśród beneficjentów pomocy nadal dominowały rodziny, choć zwiększała się w tej grupie liczba rodzin małych liczących 2-3 osoby (blisko 40% ogółu otrzymujących wsparcie). Fundusz Pracy nadal wspierał akcję dożywiania dzieci i młodzieży, a także dofinansowywał w coraz większym stopniu organizację kolonii letnich i półkolonii, na którą w 1937/38 przeznaczył ponad 800 tys. zł, czyli ponad dwukrotnie więcej niż rok wcześniej (zimą Fundusz wspierał w niewielkim zakresie kolonie dla dzieci bezrobotnych rodziców zagrożonych gruźlicą).

Źródła: Fundusz Pracy w latach 1933 i 1934, Warszawa 1934; P. Grata, Polityka społeczna Drugiej Rzeczypospolitej. Uwarunkowania – instytucje – działania, Rzeszów 2013; Sprawozdanie z działalności Funduszu Pracy za okres od 1 kwietnia 1935 r. do 31 marca 1936 r., Warszawa 1937; Sprawozdanie z działalności Funduszu Pracy za okres od 1 kwietnia 1937 r. do 31 marca 1938 r., Warszawa 1938; Ustawa z dnia 16 marca 1933 r. o Funduszu Pracy, Dz. U. 1933, nr 22, poz. 163.