Dom Dziecięcy Stanisława Karpowicza w Warszawie

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Dom Dziecięcy Stanisława Karpowicza w Warszawie – prywatna, nowoczesna instytucja opiekuńcza. Założona w 15.10.1911 przez Stanisława Karpowicza w Warszawie przy ulicy Koszykowej 18. Koncesję na prowadzenie placówki otrzymała Amelia Karwacka. Środki finansowe na utworzenie domu zapewniły słuchaczki kursów dla wychowawczyń. Utworzono Towarzystwo Przyjaciół Domu Dziecięcego, którego celem było finansowanie działalności zakładu. Była to placówka eksperymentalna dla dzieci od 5 do 10 roku życia. W placówce Stanisław Karpowicz sprawdzał i udoskonalał metody wychowawcze. Głównym celem było zapewnienie wszechstronnego rozwoju indywidualności dzieci. Placówka propagowała idee poszanowania charakteru dziecka. Małoletni było traktowani jako członkowie grupy społecznej. Byli wychowywani przez twórczą, samodzielną pracę i zabawę. Dzieci na zajęciach przebywały w placówce, ogrodzie lub na wyjazdach. Były podzielone na grupy liczące od 2 do 5 osób. Nadzór sprawowały wychowawczynie. Grupy były łączone w ramach wspólnej zabawy i pracy. Nie obowiązywał żaden rozkład zajęć. Dzieci wyznaczały kolejność, czas zabawy i pracy. Przeciętnie w domu było ok. 32 podopiecznych. Zajęcia odbywały się w godzinach od 10 do 14 oraz od 16 do 17. W ogrodzie małoletni posiadali osobne oraz zbiorowe grządki, na których uprawiano kwiaty i warzywa. Obecne były również zabawki. Opłata wynosiła 6 rubli miesięcznie za dziecko przyjęte na trzy godziny oraz 14 rubli za całodzienną opiekę. Zakład posiadał swój wewnętrzny regulamin Cóż mam robić. Zajęcia odbywały się od połowy września do połowy października. W 1912 utworzono oddział nauki „slöjdu drzewnego i gier ruchowych”. Był przeznaczony dla dzieci w wieku 9- 10 lat. Zajęcia odbywały się trzy razy w tygodniu. Funkcjonował do 1914. W 1919 podjęto nieudaną próbę reaktywacji zakładu.

Źródła: W. Dzierzbicka, Szkoła pracy [w:] Eksperymenty pedagogiczne w Polsce w latach 1900-1939, materiały zebrali W. Dzierzbicka, S. Dobrowolski, Wrocław-Warszawa-Kraków 1963; H. Heftmanowa, Przedszkole Stanisława Karpowicza, „Przedszkole” 1934/1935, nr 8-9; K. Jakubiak, Początki polskiej pedagogiki przedszkolnej, „Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce” 2015, nr 4; S. Konarski, Stanisław Karpowicz, https://www.ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/stanislaw-karpowicz [dostęp: 18.02.2022]; S. Karpowicz, Indywidualność i jej kształcenie, Warszawa 1912.