Dembiński Władysław Henryk

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Dembiński Władysław Henryk – ur. 23.04.1866 w Krakowie, zm. 11.12.1915 w Warszawie, polityk konserwatywny, poseł, działacz społeczny. Pochodził ze szlacheckiej rodziny hrabiów Wodzickich. Majątkiem rodzinnym były Góry w powiecie pińczowskim. Wnuk posła Ludwika Dembińskiego. Po podziale majątku przypadła mu część obejmująca Przysuchę. Kształcił się w kolegium jezuickim w Karlsburgu koło Wiednia oraz w Böhmisch Leipa na Morawach. W latach 1884-1887 studiował prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim, następnie podjął studia w tym samym przedmiocie na uniwersytecie w Innsbrucku. W Przysusze mieszkał od 1892. Zajmował się kierowaniem gospodarstwem leśnym, rolnym i przemysłowym. Specjalnością był handel jęczmieniem, za który otrzymał w 1901 nagrodę na wystawie w Kielcach. Fundator stypendium dla uczniów z ubogich rodzin, wsparcie otrzymał m. in. Jan Zieja (ksiądz, autor, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej). Działacz Stronnictwa Polityki Realnej od 1905. W 1907 wchodził w skład opoczyńskiego komitetu wyborczego. Wybrany z guberni kieleckiej na posła do II Dumy Państwowej. Elektor z kurii ziemiańskiej powiatu opoczyńskiego w wyborach do III Dumy Państwowej. Od 1908 pełnił funkcję prezesa Stronnictwa Polityki Realnej, był również prezesem Towarzystwa Opieki nad Wychodźcami, a także wiceprezesem Towarzystwa Popierania Pracy Społecznej. Radca Komitetu Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego w latach 1910-1914. Współtwórca Komitetu Narodowego Polskiego w 1914, członek Wydziału Wykonawczego. Członek Solidacji Mariańskiej. Podczas I wojny światowej działał na rzecz pomocy potrzebującym. Współtwórca powstałego 13.11.1915 w Lublinie Głównego Komitetu Ratunkowego, organizacji samopomocowej działającej na terenach Królestwa Polskiego, które zostały zajęte przez Austro-Węgry. Zmarł nagle na zawał serca. Po jego śmierci funkcję prezesa Komitetu przejął Juliusz Tarnowski.

Źródła: Posłowie polscy w parlamencie rosyjskim 1906–1917. Słownik biograficzny, red. Cz. Brzoza, K. Stepan, Warszawa 2001; M. Przeniosło, Organizacje samopomocy społecznej na Kielecczyźnie w latach I wojny światowej, „Studia Muzealno-Historyczne”, t. 7, 2015; M. Przeniosło, Organizacje samopomocy społecznej w Królestwie Polskim w latach I wojny światowej, „Niepodległość i Pamięć” 2011, nr 1.