Darowska Marcelina

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Darowska Marcelina – ur. 16.01.1827 w Szulakach, zm. 5.01.1911 w Jazłowcu; błogosławiona Kościoła katolickiego, zakonnica Zgromadzenia Niepokalanek, pedagog, działaczka społeczna. W wieku 12 lat wyjechała na pensję do Odessy. Nauki zakończyła w 1842, po powrocie pomagała w zarządzaniu rodzinnym majątkiem prowadząc kancelarię. Podejmowała działania na rzecz chorych i ubogich. W 1849 wyszła za Karola Weryhę Darowskiego, w latach 1852-1853 z powodu chorób straciła męża i syna. Po 1853 wyjechała do Paryża, gdzie poznała o. Aleksandra Jełowieckiego, dzięki któremu podjęła decyzję o podjęciu służby Bogu i pomocy potrzebującym. W 1854 złożyła ślub posłuszeństwa i dozgonnej czystości. Lata 1855-1857 spędziła w Rzymie. Do kraju wróciła w 1858. W 1859 odbyły się obłóczyny i pierwsze śluby wieczyste Zgromadzenia Sióstr Niepokalanego Poczęcia NMP. W 1861 została mianowana na przełożoną generalną, habit przybrała w 1862. W 1863 Zgromadzenie przeniesiono z Rzymu do Jazłowca, gdzie otwarto zakład naukowo-wychowawczy dla dziewcząt. Propagowała nowoczesne metody nauczania, odrzucając zasadę „ślepego posłuszeństwa” i wdrażając jednocześnie indywidualizację nauczania w myśl idei upodmiotowienia dziecka. Szkoły były przeznaczone dla dziewcząt z rodzin ziemiańskich na Kresach. Kształcenie obejmowało, oprócz przedmiotów elementarnych, wychowanie patriotyczne, którego elementami była nauka języka polskiego, historii oraz literatury. Dziewczęta miały nauczyć się także jak stać się dorosłymi, dojrzałymi kobietami, jak wypełniać rolę żony i matki oraz angażować się w sprawę Polski i Kościoła. Szkoły wychowywały dziewczęta w myśl idei kobiety-ducha rodziny, osób odpowiedzialnych za kształtowanie nowego pokolenia i odrodzenia społeczeństwa. Najważniejsze założenia zawierały się w 4 kluczach: życia z Bogiem, bycia dobrą Polką, odpowiedniego wypełniania obowiązków i samodzielnego myślenia. W latach 1863-1873 prowadziła katechezę w Jazłowcu. Do 1928 powstało 8 opartych o idee Darowskiej szkół dla dziewcząt: w Jazłowcu, Nowym Sączu, Jarosławiu, Niżniowie, Szymanowie, Słonimie, Wirowie, Maciejowie. Zakłady poza gmachem posiadały często własne ogrody. 6.10.1996 w Rzymie odbyła się beatyfikacja Marceliny Darowskiej.

Źródła: M. Darowska, Cztery pogadanki rekolekcyjne M. M. ze swemi wychowankami, Lwów 1907; A. Kinasz, Błogosławiona Marcelina Darowska – życie i kształcenie w służbie Bogu, Ojczyźnie, Społeczeństwu, „Folia Historica Cracoviensia” 2010, nr 15/16; I. Kowalska, Błogosławionej Marceliny Darowskiej kobiece towarzyszenie duchowe skuteczną formą ewangelizacji XIX wieku, „Veritati et Caritati” 2014, t. 2; J. Rokoszny, System wychowawczy Marceliny Darowskiej, Radom 1928; R. Łubieński, Matka Darowska, Warszawa 1911.