Chmieleńska Irena

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Chmieleńska Irena – ur. 29.09.1910 w Wilnie, zm. 16.08.2008 w Warszawie; psycholog, działaczka społeczna. Autorka i popularyzatorka oryginalnej metody podwórkowego wychowywania dzieci (pedagogiki podwórkowej). Pionierka psychologii wychowawczej. Przedstawicielka szkoły Stefana Baleya. Kurator w sądzie dla nieletnich. Studiowała psychologię wychowawczą na Uniwersytecie Warszawskim. Pracownik zespołów przedszkolnych i zakładów poprawczych dla trudnych dziewcząt. Podczas II wojny światowej przeprowadziła wśród polskich dzieci sondaż dotyczący wpływu wojny na psychikę dziecka i jego demoralizację. Pracowała w poradni psychologicznej przy Wydziale Opieki Społecznej Zarządu m. Warszawy. Po Powstaniu Warszawskim zatrudniona w Pogotowiu Opiekuńczym dla dzieci warszawskich w Krakowie. Po powrocie do Warszawy pracowała w Ministerstwie Pracy i Opieki Społecznej. Wizytator Domów Dziecka w Ministerstwie Oświaty (do 1948). W ramach protestu przeciwko upolitycznianiu edukacji wyjechała do Lidzbarka Warmińskiego (po 1948), kierowała Państwowym Domem Dziecka. Kierownik redakcji pedagogicznej w Polskim Radio (1956). Prowadziła własną audycję „Pięć minut o wychowaniu”. Współpracowała z Ruchem Gaudium Vitae działającym na rzecz samotnych młodocianych matek. Członek Towarzystwa Przyjaciół Dzieci, opiekun rodzin niepełnosprawnych wychowawczo z jego ramienia. Autorka prac: Kara w wychowaniu (1936), Trudny wiek chłopców od 12 do 14 lat (1938), Trudny wiek dziewcząt 12-13 lat (1938), Dorastające dziewczęta 14-17 lat (1938), Wychowanie na podwórku (1966), Gdy rodzina potrzebuje pomocy (1979). Pod jej redakcją powstały: Ogród Jordanowski (1961), Pedagogika podwórkowa (1963). Wyniki prowadzonych obserwacji w zakresie wychowania publikowała m.in. w czasopismach: „Kuźnica”, „Kwartalnik Pedagogiczny”, „Przyjaciel Dziecka”. Redaktor pisma „Wychowanie w zespole” w Instytucie Higieny Psychicznej.

Źródła: Chmieleńska Irena, https://sprawiedliwi.org.pl/en/node/12759 [dostęp: 25.02.2023]; I. Chmieleńska, Dzieci wojenne, „Kuźnica” 1945, nr 15; I. Chmieleńska, Gdy rodzina potrzebuje pomocy, Warszawa 1990; I. Chmieleńska, O niektórych błędach w wychowaniu postawy ideowej dzieci, „Kwartalnik Pedagogiczny” 1957, nr 1; I. Chmieleńska, Wychowanie na podwórku, Warszawa 1966; I Chmieleńska, Wychowanie niejedno ma imię [w:] Pedagogika podwórkowa, red. I. Chmieleńska, Warszawa 1963; Chmieleńska Irena [w:] Bibliografia Polska 1901-1939, red. Janina Wilgat, t. 4, Warszawa 1998; B. Sułek-Kowalska, Kto ratuje jedno życie, „Idziemy” 2015, nr 17; T. Szarota, Okupowanej Warszawy dzień powszedni, Warszawa 1978; P. Van Os, Już nie chcę być człowiekiem. Opowieść o przetrwaniu Zagłady, Poznań 2021.