Charytatywne Oddziały Diecezjalne

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Charytatywne Oddziały Diecezjalne – podmioty instytucjonalnej aktywności charytatywnej Kościoła katolickiego wznowionej po wprowadzeniu stanu wojennego, zajmujące się dystrybucją kierowanej do Polski zagranicznej pomocy żywnościowej i medycznej. Powstały z inicjatywy Przewodniczącego Komisji Charytatywnej Episkopatu Polski bpa Czesława Domina, który zabiegał o powrót do pracy na rzecz biednych w każdej parafii. W 1986 ogłoszono Instrukcję Konferencji Episkopatu Polski o pracy charytatywnej w parafiach. Oddziały charytatywne powoływano w parafiach skupionych w diecezjach. Proboszczowie powoływali parafialne zespoły Caritas (zatwierdzane przez Caritas diecezjalną), których zadaniem było: angażowanie parafian do pracy charytatywnej, rozpoznawanie potrzeb i możliwości świadczenia pomocy (pozyskiwanie środków finansowych i rzeczowych na pomoc, wyszukiwanie grup i osób potrzebujących pomocy), organizowanie pomocy (doraźnej, długofalowej aż do usamodzielnienia się osoby potrzebującej, tworzenie i prowadzenie lokalnych placówek charytatywno-opiekuńczych i leczniczych, w tym świetlice socjoterapeutyczne dla dzieci i młodzieży). Opiekę (materialną, zdrowotną, duchową) kierowano do: rodzin wielodzietnych i niepełnych ze szczególnym uwzględnieniem dzieci i młodzieży, seniorów, chorych, niepełnosprawnych, bezrobotnych, bezdomnych, emigrantów i uchodźców, rodziny objęte patologiami społecznymi, ofiary klęsk żywiołowych, osoby pozbawione wolności i ich rodziny. W 1988 pomoc charytatywną organizowało 5708 spośród 8459 parafii. 17.05.1989 przyjęto Ustawę o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego przywracając charytatywną instytucję Caritas i prawo do prowadzenia nieograniczonej działalności dobroczynnej. Pierwsza Caritas diecezjalna powstała 9.11.1989. w Opolu, 10.10.1990 Konferencja Episkopatu Polski powołała Caritas Polska .

Źródła: L. Adamczuk, Kościół katolicki w Polsce 1918-1990: rocznik statystyczny, Warszawa 1991; A. Drechsler, Jak feniks z popiołu. Odrodzenie się posługi Caritas w Polsce, https://www.caritas.diecezja.opole.pl/index.php/artykuly/jak-feniks-z-popiolu-odrodzenie-sie-poslugi-caritas-w-polsce (dostęp:01.03.2023); Instrukcja Konferencji Episkopatu Polski o pracy charytatywnej w parafiach, https://caritas.szczecin.pl/strony-30/jak_zaozy_pzc.htm (dostęp:01.03.2023); J. Wal, Struktury charytatywne w Kościele, „Analecta Cracoviensia” 1986, z. XVIII.