Brudziński Józef

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Brudziński Józef – ur. 26.01.1874 w Bolewie, zm. 18.12.1917 w Warszawie; wybitny pediatra. Absolwent IV gimnazjum w Warszawie (1891). Studiował medycynę w Dorpacie, od 1894 kształcił się w Moskwie. Działacz samokształceniowego Koła Polskiego. Od 1898 pracował w Szpitalu Starozakonnych w Warszawie oraz kontynuował edukację medyczną na studiach specjalistycznych w krakowskiej klinice pediatrycznej prof. Macieja Jakubowskiego, we Wrocławiu, oraz w zagranicznych  klinikach w Grazie, Paryżu, Londynie, Berlinie, Wiedniu, Budapeszcie. Specjalista z zakresu pediatrii. Prowadził tajne wykłady dotyczące sposobów badania dzieci, właściwości fizjologicznych i patologicznych w wieku dziecięcym. Zajmował się badaniem stanów chorobowych u najmłodszych oraz ich leczeniu i zapobieganiu. W latach 1900-1905 pracował w Domu Wychowawczym ks. Boudena. Od 1901 członek Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego. 17.05.1905 otworzył szpital  dziecięcy św. Anny w Łodzi. Był to pierwszy nowoczesny szpital dla dzieci wybudowany w systemie pawilonowym. Stanowił wzór ośrodka naukowo-badawczego dla środowiska pediatrycznego.  Był organizatorem, szkolił personel lekarski, pielęgniarski oraz administrację. Odkrywca choroby opon mózgowych  u dzieci (1908) i objawów karkowych na kończynach dolnych zwanych symptomem Brudzińskiego (1906). W 1908 utworzył pierwszą w Polsce Sekcję Pediatryczną (Łódzkiego Towarzystwa Lekarskiego), założył czasopismo „Przegląd Pediatryczny”. W 1909 uzyskał stopień doktora medycyny. 8.11.1913 otworzył szpital dziecięcy fundacji Zofii Szlenkierówny przy ul. Leszno 136 w Warszawie, który stanowił nieoficjalną uniwersytecką klinikę pediatryczną. Od 1915 pracował w Zarządzie Sekcji Szkół Wyższych Wydziału Oświecenia Komitetu Obywatelskiego Miasta Warszawy. Sekcja pracowała nad opracowaniem nowych zasad uruchomienia szkół w Polsce. W 1915 został rektorem Uniwersytetu Warszawskiego, od 1916 prezes Rady Miejskiej Warszawy.

Źródła: J. Brudziński, Przepisy dla matek chorych dzieci, Łódź 1905; M. Handelsman, Brudziński Polikarp Józef, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. III, Kraków 1937; Otwarcie Uniwersytetu Warszawskiego dnia 15 listopada 1915 roku: mowa rektora, doktora medycyny Józefa Brudzińskiego, Warszawa 1916; S. Konieczna, Historyczne odkrycia polskich uczonych, które nadal kształtują współczesną medycynę (na przykładzie Napoleona Cybulskiego, Józefa Babińskiego, Edmunda Biernackiego, Józefa Brudzińskiego, Ludwika Hirszfelda, Kazimierza Funka, Marii Skłodowskiej–Curie, Józefy Joteyko) [w:] Wybrane problemy historii medycyny. W kręgu epistemologii, red. A. Magowska, K. Pekacka-Falkowska, M. Owecki, Poznań 2020;T. Rutkowski, Józef Polikarp Brudziński (1874-1917), Warszawa 2017; A. Sokołowski, Wspomnienie pozgonne o śp. Józefie Brudzińskim. Posiedzenie administracyjne z dnia 18 grudnia 1917 r., „Pamiętnik Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego” t. 113, z. 3-4, 1917; W. Szenajch,  Józef Brudziński pierwszy rektor i organizator wskrzeszonego Uniwersytetu Warszawskiego (W 50. rocznicę jego zgonu), „Archiwum Historii Medycyny” t. 30, z. 1, 1960.