Bornstein-Łychowska Melania

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Bornstein-Łychowska Melania – ur. 11.03.1874, zm. 17.02.1962 w Warszawie; badaczka spraw społecznych, działaczka społeczna, urzędnik w Ministerstwie Pracy i Opieki Społecznej. Urodziła się w zasymilowanej rodzinie żydowskiej. Studiowała na uniwersytecie w Zurychu (ukończyła z tytułem doktora prawa i nauk politycznych). Związana ze środowiskiem PPS „Lewica” (poprzez utrzymywanie stosunków towarzyskich w adwokatem Marcelim Lewym). Nie brała udziału w bezpośredniej działalności politycznej. Pracę zawodową zaczęła w 1902 w Wydziale Czytelń przy Warszawskim Towarzystwie Dobroczynności. Po odzyskaniu niepodległości aż do 1938 pracowała w MPiOS pełniąc różnorodne funkcje (od referenta, przez kierownika wydziału, kierownika gabinetu ministra do radcy). W czasie II wojny ukrywała się pod nazwiskiem Łychowska. Po II wojnie przeszła na emeryturę. Nieudana operacja doprowadziła do utraty wzroku, ostatnie lata spędziła w Domu Sióstr Szarytek w Warszawie. W początkach kariery zawodowej zaangażowała się w pracę społeczną (jako członek Zarządu Towarzystwa Czytelń m. Warszawy), a także publikowała w licznych czasopismach (głównie związanych z PPS „Lewicą”) o warunkach bytu robotników i zagadnieniu emancypacji kobiet. Brała udział w pracach Polskiego Stowarzyszenia Równouprawnienia Kobiet. W okresie II RP prowadziła badania nad położeniem klasy robotniczej. Publikowała w wielu czasopismach, w tym min.: „Praca i Opieka Społeczna”, „Świat Pracowniczy”. Redagowała „Wiadomości Społeczne” (1930-1931). Opublikowała wiele prac dotyczących warunków bytu robotników, higieny pracy, płac, walki z bezrobociem. W 1928 wydała: „Dziesięć lat polityki społecznej państwa polskiego 1918-1928” (Warszawa 1928), redagowała też: „Polityka społeczna państwa polskiego 1918-1935” (Warszawa 1935). Była członkiem Instytutu Gospodarstwa Społecznego. Aktywnie uczestniczyła w wielu inicjatywach społecznych.

Źródła: Z. Landau, Bornstein-Łychowska Melania [w:] Słownik biograficzny działaczy ruchu robotniczego, Warszawa 1978; Z. Landau, Melania z Bergsonów Łychowska (Bornstein-Łychowska), [w:] Internetowy Polski Słownik Biograficzny, http://web.archive.org/web/20190530134116/https://www.ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/melania-z-bergsonow-lychowska-bornstein-lychowska [dostęp 12.02.2023]; T. Szturm de Sztrem, Instytut Gospodarstwa Społecznego 1920-1944, Warszawa 1959; Zarys działalności Polskiego Towarzystwa Polityki Społecznej 1925-1928, Warszawa 1929.