Balcerek Marian

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

Balcerek Marian – ur. 25.03.1935 w Sworowie k. Poznania, zm. 3.10.1992 w Radomiu; pedagog, socjolog. Inicjator uznania pedagogiki opiekuńczej za jedną z dyscyplin pedagogicznych. Studiował pedagogikę na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 1964-1972 pracownik Ministerstwa Oświaty – wizytator ds. opieki nad dzieckiem, dyrektor Departamentu Organizacji Badań i Programów Oświatowych. Doktorat uzyskał na Uniwersytecie Warszawskim, na podstawie opublikowanej w 1978 dysertacji o rozwoju opieki nad dzieckiem w Polsce w latach 1918-1939. W publikacji z 1981, będącej rozprawą habilitacyjną przedstawioną na Uniwersytecie Poznańskim, skupił się na kwestiach rozwoju wychowania i kształcenia dzieci upośledzonych umysłowo w ujęciu historycznym. Zastępca dyrektora w Instytucie Kształcenia Nauczycieli w Warszawie. Wicedyrektor, później dyrektor w Instytucie Badań Problemów Młodzieży. Członek m.in. Zespołu Pedagogiki Opiekuńczej i Pedagogiki Specjalnej Komitetu Nauk Pedagogicznych Polskiej Akademii Nauk, Krajowej Rady Postępu Pedagogicznego, Komisji Historycznej Zarządu Głównego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci. Działał w Komitecie Redakcyjnym „Szkoła Specjalna”. Przyczynił się do upowszechniania dziejów opieki nad dzieckiem i wychowania jako historii pedagogiki opiekuńczej. Nawiązywał do inicjatyw podejmowanych przez wybitnych polskich pedagogów (Janusz Korczak, Stanisław Markiewicz). Autor m. in.: Dzieje opieki nad dzieckiem ze szczególnym uwzględnieniem kształcenia dzieci upośledzonych umysłowo (1977), Prawa dziecka (1984), Młode pokolenie czasu kryzysu i reform. Polska młodzież ’87 (1988), Międzynarodowa ochrona praw dziecka (1990). Publikował na łamach czasopism: „Nowa Szkoła”, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze”, „Przegląd Historyczno-Oświatowy”, „Ruch Pedagogiczny”, „Rozprawy z Dziejów Oświaty”, „Szkoła Specjalna”.

Źródła: M. Balcerek, Historyczny rozwój tendencji wychowawczych TPD [w:] Pedagogika Towarzystwa Przyjaciół Dzieci, red. B. Butrymowicz, L. Gomółka, Warszawa 1975; M. Balcerek, Rozwój opieki nad dzieckiem w Polsce w latach 1918-1939, Warszawa 1978; M. Balcerek, Rozwój szkolnictwa specjalnego i opieki nad dzieckiem w Polsce okresu międzywojennego, „Rozprawy z Dziejów Oświaty” 1969, t. 12; F. Bocian, Balcerek Marian [w:] Słownik pedagogów polskich, red. W. Bobrowska-Nowak, D. Drynda, Katowice 1998; W. Gasik, J. Pańczyk, Czołowi polscy pedagodzy specjalni oraz absolwenci PIPS i WSPS z lat 1971-1992, Warszawa 1997; E. Trempała, Marian Balcerek (1935-1992), „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 1993, nr 4; J. Meissner-Łozińska, Balcerek Marian (1935-1992) [w:] Słownik biograficzny polskiej historii wychowania, red. A. Meissner, W. Szulakiewicz, Toruń 2008.