American Relief for Poland

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

American Relief for Poland – Rada Polonii Amerykańskiej, organizacja charytatywna działająca w latach 1938-1973, nastawiona na pomoc Polakom w Polsce i poza granicami kraju. W okresie II wojny światowej kierowała pomoc do polskich uchodźców, jeńców wojennych przebywających w obozach oraz do ludności okupowanych ziem polskich. Zakres pomocy znacząco się zwiększył po zakończeniu wojny. Pomoc przekazywano za pośrednictwem polskich organizacji opieki społecznej: Caritas, Centralnego Komitetu Opieki Społecznej, Polskiego Czerwonego Krzyża, Komitetu Dobroczynności Polskiej YMCA. Z organizacją współpracę podjęły również m.in. Chłopskie Towarzystwo Przyjaciół Dzieci, Robotnicze Towarzystwo Przyjaciół Dzieci, Towarzystwo Przyjaciół Młodzieży i Szkół Wyższych. Od 1946 Rada dysponowała delegaturami w Poznaniu, Krakowie, Gdyni, Warszawie. Podpisanie przez ARP umowy z Międzynarodową Organizacją ds. Uchodźców o współpracy umożliwiło dostęp do uchodźców w obozach na terenie Europy (1947). Wśród form pomocy udzielanej przez ARP znajdowały się: dożywianie, pomoc sanitarna, dostawy artykułów gospodarstwa domowego. W latach 1946-1950 za jej pośrednictwem rozdano w Polsce 171 455 skrzyń pomocy o łącznej wartości 7 887 314 088 zł. Dostawy darów zawierały: sprzęt medyczny dla szpitali, lekarstwa, artykuły higieniczne, samochody i części zamienne, odzież, obuwie, pościel, galanterię, pomoce szkolne, żywność, odżywki. Pomoc materialną otrzymały m.in. placówki opiekuńcze, domy dziecka, przedszkola, szkoły, internaty, świetlice, szpitale dziecięce. Z darów organizacji w 1946 w zakresie dożywiania skorzystało 94 415 dzieci z 1148 zakładów oraz 192 004 dzieci podczas kolonii i obozów. W 1950 rozdano 116 skrzyń łącznie 23 zakładom prowadzącym opiekę nad dziećmi i młodzieżą. Organizacja działalność w Polsce zakończyła 20.04.1951. Pozostałe w magazynach dary przekazano do dyspozycji Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej.

Źródła: D. Jarosz, Zapomniani przyjaciele: zagraniczna pomoc charytatywna w Polsce Ludowej (1945-1949) [w:] Społeczeństwo, państwo, modernizacja, red. W. Mędrzecki, Warszawa 2002; W. Jażdżewski, Rada Polonii Amerykańskiej w świetle akt z l. 1938 – 1973 – (Archiwalne zbiory chicagowskiego Muzeum Polskiego w Ameryce), https://dziennikzwiazkowy.com/uncategorized/rada-polonii-amerykanskiej-w-swietle-akt-z-l-1938-1973-archiwalne-zbiory-chicagowskiego-muzeum-polskiego-w-ameryce/ [dostęp: 28.03.2023]; A. Juźwik, Zagraniczna pomoc charytatywna dla dzieci i młodzieży w Polsce w latach 1945-1950, „Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały” 2013, nr 11; J. Łaptos, Humanitaryzm i Polityka. Pomoc UNRRA dla Polski i polskich uchodźców w latach 1944-1947, Kraków 2018; L. Pastusiak, Z tajników archiwów dyplomatycznych. Stosunki polsko-amerykańskie w latach 1948-1954, Toruń 2002; F.X. Swietlik, The Polish displaced person, Chicago ok. 1946.