American Red Cross

Z Słownik historyczny "Opieka nad dziećmi na ziemiach polskich w XIX-XXI wieku"

American Red Cross – Amerykański Czerwony Krzyż (ARC), organizacja zajmująca się niesieniem pomocy materialnej i medycznej m.in. ofiarom wojny, dzieciom sierocym oraz medykalizacją macierzyństwa w Polsce w latach 1919-1922 oraz 1945-1947. W latach 1919-1920 delegatką ARC była dr Violette Berger. Z organizacją współpracowali m.in. Marceli Gromski, Władysław Szenajch. W ramach udzielanej pomocy realizowała program skierowany do kobiet z małymi dziećmi. Dążono m.in. do zmniejszenia umieralności niemowląt. W miejscowościach liczących ponad 10 tys. mieszkańców zakładano stacje opieki nad matką i dzieckiem. Do I połowy 1922 zorganizowano ich 58. Propagowano wiedzę i instruowano matki w zakresie opieki nad dzieckiem, organizowano kursy dla pielęgniarek. W ramach działań wspierających macierzyństwo opowiadano się za kontrolą i objęciem opieką prenatalną kobiet spodziewających się dziecka. Nakładem wydawnictwa ARC opublikowano: O czym należy wiedzieć chcąc urodzić silne i zdrowe dziecko (1921), O czym wiedzieć powinna matka karmiąca dziecko z flaszki (1921), O karmieniu piersią i o żywieniu dziecka podczas lata (1921). Placówki ARC umożliwiały przeprowadzanie wykładów dla matek na temat żywienia i pielęgnacji niemowląt. Po likwidacji biura w Warszawie ARC działał za pośrednictwem PCK. Działalność ARC po II wojnie światowej nieoficjalnie rozpoczęła się w 1944 wraz z przybyciem Donalda Castleberry’ego przy pomocy prawnej Polskiego Czerwonego Krzyża. Placówkę ARC na terenie Polski zorganizowano 27.11.1945, a kierownictwo objął Donald M. Castleberry. Przy współpracy z PCK od 1946 rozpoczęto akcję dostarczania: lekarstw, materiałów opatrunkowych, narzędzi chirurgicznych, odzieży, żywności. Polskie dzieci wspomagała także młodzież Amerykańskiego Czerwonego Krzyża przez przekazanie środków czystości, przyborów szkolnych, słodyczy. Wartość dostaw ARC dla Polski w latach 1945-1947 została oszacowana na 12 mln USD. Organizacja była aktywna w Polsce do 18.07.1947.

Źródła: A. Bliss Lane, Widziałem Polskę zdradzoną, Warszawa 2008; M. Brenk, Działania z zakresu ratownictwa społecznego w Polsce w latach 1944-1948, „Biuletyn Historii Wychowania” 2014, nr 32; F.R. Dulles, The American Red Cross: A History, New York 1950; A. Bartnicki, K. Michałek, I. Rusinowa, Encyklopedia historii Stanów Zjednoczonych Ameryki, Warszawa 1992; D. Jarosz, Zapomniani przyjaciele: zagraniczna pomoc charytatywna w Polsce Ludowej (1945-1949) [w:] Społeczeństwo, państwo, modernizacja, red. W. Mędrzecki, Warszawa 2002; W.T. Kowalski, Polityka zagraniczna R.P. 1944-1947, Warszawa 1971; S. Kuźma-Markowska, Dziecko, rodzina i płeć w amerykańskich inicjatywach humanitarnych i filantropijnych w II Rzeczypospolitej, Warszawa 2018; S. Kuźma-Markowska, W trosce o „dzieci jutra”: amerykańskie inicjatywy opieki nad niemowlętami w II Rzeczypospolitej, „Medycyna Nowożytna. Studia nad Kulturą Medyczną” 2017, nr 23; L. Pastusiak, Stosunki polsko-amerykańskie 1945-1955, Warszawa 2004.